پوسیدگی دندان؛ از علل تا درمان‌های موثر

لبخند زیبا از دندان‌های سالم آغاز می‌شود، اما آیا می‌دانستید که پوسیدگی دندان پنهانی و بی‌صدا ظاهر شده و تا زمانی که به درد شدید یا عفونت نرسد، متوجه آن نمی‌شوید؟ پوسیدگی دندان یکی از رایج ترین مشکلات دهان و دندان در میان افراد در هر سن‌ وسالی است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند به درد، عفونت و حتی از دست دادن دندان منجر شود، اما این مشکل چه زمانی آغاز می‌شود؟ در واقع اگر این عارضه به‌ موقع تشخیص داده نشود، پوسیدگی به لایه‌های عمیق‌تر دندان نفوذ کرده و نیاز به درمان‌های جدی‌تری خواهد داشت، چه عواملی باعث پوسیدگی دندان می‌شوند و چگونه می‌توان از آن پیشگیری کرد؟

علت اصلی پوسیدگی دندان

پوسیدگی دندان فرآیندی تدریجی است که در اثر تخریب لایه‌های محافظ دندان، به‌ ویژه مینای آن، توسط اسیدهای تولید شده از فعالیت باکتری‌ها رخ می‌دهد و این پدیده معمولا نتیجه‌ای از چند عامل مرتبط با هم است که در ادامه به‌ طور کامل توضیح داده می‌شوند:

تجمع پلاک میکروبی

پلاک لایه‌ ای چسبنده و بی‌ رنگ از باکتری‌ هاست که به‌ صورت طبیعی روی سطح دندان‌ها تشکیل می‌شود و زمانی که مواد قندی و نشاسته‌ای مثل شیرینی، نوشابه، نان سفید و چیپس مصرف می‌کنید، باکتری‌ های موجود در پلاک از این مواد تغذیه کرده و اسید تولید می‌کنند، این اسید باعث تخریب تدریجی مینای دندان می‌شود.

مصرف زیاد مواد قندی و اسیدی

رژیم غذایی پر از قند و اسید مانند نوشابه‌ ها، آب‌ میوه‌های صنعتی، شیرینی، شکلات و فست‌ فودها عامل اصلی تغذیه باکتری‌ هاست و مصرف مکرر این مواد در طول روز، فرصت کافی برای ترمیم مینای دندان توسط بزاق را از بین می‌برد و زمینه‌ ساز پوسیدگی است.

بهداشت نامناسب دهان و دندان

عدم مسواک زدن منظم، استفاده نکردن از نخ دندان یا عدم مراجعه به دندانپزشک خوب در تهران برای جرم‌ گیری دوره‌ای باعث تجمع پلاک و افزایش فعالیت باکتری‌ها می‌شود، بهداشت ضعیف دهان مهم‌ ترین عامل تشدید کننده روند پوسیدگی است.

خشکی دهان

بزاق نقش مهمی در شستن باقی‌ مانده‌های غذا و خنثی‌ سازی اسیدها دارد، در افرادی که به‌ دلایل مختلف مانند مصرف داروهای خاص یا برخی بیماری‌ها، دچار خشکی دهان هستند، احتمال پوسیدگی افزایش می‌یابد.

ساختار و موقعیت دندان‌ ها

دندان‌ هایی که دارای شیارهای عمیق هستند ب ه‌ویژه آسیاب‌های انتهایی، بیشتر در معرض گیر کردن غذا و تجمع پلاک قرار دارند و همچنین دندان‌ های کج یا روی‌ هم‌ افتاده دسترسی به نقاط تمیزکاری را سخت‌تر می‌کنند و احتمال پوسیدگی را بالا می‌برند.

سن و جنسیت

کودکان و نوجوانان به دلیل رژیم غذایی پرقند و رعایت ناقص بهداشت، بیشتر در معرض پوسیدگی هستند و همچنین افراد مسن به دلیل تحلیل لثه و نمایان شدن ریشه‌ های دندان، بیشتر درگیر پوسیدگی‌ های ریشه‌ای می‌شوند.

سابقه خانوادگی و ژنتیک

برخی افراد به‌ صورت ژنتیکی مینای ضعیف‌ تری دارند یا بزاق آن‌ها ترکیبات محافظتی کمتری دارد که آن‌ها را مستعد پوسیدگی می‌کند.

استفاده نادرست از فلوراید یا نبود آن

فلوراید از مینای دندان در برابر اسید محافظت می‌کند و در تقویت آن نقش دارد، استفاده نکردن از خمیردندان‌ های حاوی فلوراید یا نوشیدن آب بدون فلوراید ممکن است شانس پوسیدگی را افزایش دهد.

عوامل موثر در پوسیدگی دندان ها

استفاده از مسواک های زبر و خشن یا خمیردندان های ساینده علاوه بر اینکه باعث ایجاد تحلیل لثه شده، سبب ایجاد ساییدگی و خراشیدگی هایی بر روی دندان شده و استعداد ایجاد پلاک میکروبی و همچنین خطر ایجاد پوسیدگی را بالا می برد.

مصرف مداوم مواد قندی در میان وعده های غذایی روزانه تا حد زیادی به ایجاد زمینه مناسب برای پوسیدگی دندان ها کمک می کند به ویژه اگر این مواد قندی سفت و چسبنده باشد و در واقع میکروب ها و مواد قندی، جنس دندان، مقاومت شخص و زمان در ایجاد پوسیدگی دندان نقش عمده دارد و حذف هرکدام از این عوامل خطر ابتلا به پوسیدگی دندان را کاهش خواهد داد اما به هر صورت سهم مواد قندی بیش از دیگر عوامل می باشد.

علائم پوسیدگی دندان

علائم بسته به میزان پیشرفت آن از پنهان تا بسیار دردناک متغیر است، در مراحل ابتدایی فرد هیچ نشانه‌ای احساس نمی‌کند، اما با پیشرفت آسیب، علائم بیشتری ظاهر می‌شود. در ادامه به مهم‌ ترین علائم پوسیدگی دندان اشاره می‌کنیم:

• لکه‌های سفید یا قهوه‌ای روی دندان
• حساسیت دندان به سرما، گرما یا شیرینی
• درد دندان، به‌ ویژه هنگام جویدن
• ایجاد سوراخ یا حفره در دندان
• بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند مداوم
• تورم یا التهاب لثه اطراف دندان پوسیده
• تغییر رنگ دندان

دندان‌هاتون رو نادیده نگیرید! اگه یکی از این علائم رو دارید احتمال پوسیدگی وجود داره و نیاز به بررسی فوری دارید، همین حالا با مطب دکتر ندا هادی تماس بگیرید و وقت ویزیت بگیرید: 02122869840

مراحل پوسیدگی دندان

مینای دندان بسیار محکم بوده و نقش محافظت از دندان را برعهده دارد، در برخی شرایط ممکن است این نقش محافظتی دندان کاهش یابد و فشارهای جویدن و نیروهایی که به دندان ها وارد می شود بسیار زیاد باشد و همچنین اسیدهای تولید شده توسط میکروب های پوسیدگی باعث تخریب لایه محافظتی مینا شود، همچنین شیارهایی که روی دندان ها قرار گرفته است باعث تجمع باکتری ها و ذرات غذایی می شوند و برس های مسواک هم نمی توانند به داخل این شیارها نفوذ کنند، در نتیجه اسید تولید شده از باکتری ها مینای داخل این شیارها را تخریب می کنند.

نسج داخل دندان همان عاج دندان نام دارد نرم تر بوده و اسید خیلی سریع تر می تواند به داخل آن نفوذ کند یا به مرکز دندان که عصب در آن قرار گرفته برسد و در این زمان دندان دردناک شده و باید درمان ریشه دندان انجام شود.

روش‌های تشخیص پوسیدگی دندان

تشخیص پوسیدگی دندان در مراحل اولیه، نقش بسیار مهمی در جلوگیری از پیشرفت آن و حفظ ساختار دندان دارد، دندانپزشکان برای شناسایی پوسیدگی از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند که در ادامه به مهم‌ ترین آن‌ها اشاره می‌شود:

معاینه بالینی

دندانپزشک با استفاده از آینه و کاوشگر مخصوص، دندان‌ها را از نظر وجود لکه‌های سفید، قهوه‌ای، سیاه، زبری سطح، گیر غذایی و وجود حفره بررسی می‌کند،
گاهی دندانپزشک با زدن کاوشگر به سطح دندان، میزان نرمی یا تخریب آن را نیز ارزیابی می‌کند.

رادیوگرافی

یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای تشخیص پوسیدگی‌های پنهان بین دندان‌ها یا زیر لثه است و تصاویر رادیوگرافی bitewing معمولا برای بررسی پوسیدگی‌های بین دندانی، و تصاویر پری‌اپیکال برای بررسی ریشه و ساختارهای اطراف دندان کاربرد دارند.

پاستفاده از ابزارهای تشخیصی نوری

ابزارهای نوری جدید مانند DIAGNOdent یا laser fluorescence، با تاباندن نور به دندان و تحلیل بازتاب آن، می‌توانند شروع پوسیدگی را حتی قبل از تشکیل حفره تشخیص دهند، این روش‌ها به‌ ویژه برای تشخیص پوسیدگی مینایی یا در مناطقی که دید مستقیم دشوار است، بسیار کاربردی هستند.

تشخیص با کمک مواد رنگ‌ زا

گاهی دندانپزشک از رنگ‌های خاص برای شناسایی نواحی پوسیده استفاده می‌کند و این مواد رنگی، نقاط ضعیف‌ شده مینای دندان را بهتر نشان می‌دهند.

بررسی حساسیت دندان

اگر بیمار از درد یا حساسیت به سرما، گرما یا شیرینی شکایت دارد، دندانپزشک با انجام آزمایش‌هایی ساده مانند تماس با هوای سرد یا مواد قندی، ناحیه مشکوک به پوسیدگی را شناسایی می‌کند.

جلوگیری از پوسیدگی دندان ها

• مسواک زدن روزانه دو بار با خمیردندان فلوراید

• استفاده روزانه از نخ دندان

• کاهش مصرف قند و شیرینی

• پرهیز از خوردن مداوم میان‌ وعده‌های شیرین

• مراجعه منظم به دندانپزشک (هر ۶ ماه)

• فلورایدتراپی در صورت نیاز

• درزگیری دندان‌های آسیاب کودکان

• نوشیدن آب کافی و جلوگیری از خشکی دهان

• مصرف مواد غذایی مفید برای دندان (کلسیم، ویتامین D)

• استفاده از دهان‌ شویه ضدباکتری در صورت توصیه دندانپزشک

درمان‌های رایج پوسیدگی دندان

درمان پوسیدگی دندان بسته به میزان و شدت آسیب به بافت دندان، روش‌های متفاوتی دارد، هدف اصلی درمان، توقف روند تخریب، حفظ ساختار دندان و جلوگیری از گسترش آسیب به ریشه یا بافت‌های اطراف است، در ادامه، رایج‌ ترین روش‌های درمان پوسیدگی دندان به‌ طور کامل توضیح داده شده‌اند:

فلورایدتراپی

مناسب برای پوسیدگی‌های بسیار سطحی (ابتدایی) است، در مراحل اولیه که تنها مینای دندان دچار آسیب شده و هنوز حفره‌ای ایجاد نشده است، استفاده از ژل‌ها، وارنیش‌ها یا دهان‌شویه‌های فلوراید می‌تواند به بازسازی مینای دندان و توقف پوسیدگی کمک کند.

ترمیم دندان

مناسب برای پوسیدگی متوسط با تشکیل حفره است و در این روش، ابتدا بخش پوسیده و آسیب‌ دیده دندان با ابزار مخصوص برداشته می‌شود، سپس حفره ایجاد شده با مواد ترمیمی مانند کامپوزیت هم‌ رنگ دندان، آمالگام (نقره‌ای) یا گلاس‌ آینومر پر می‌گردد.

اینله و اُنله

مناسب برای آسیب‌ دیدگی گسترده‌ تر اما بدون نیاز به روکش کامل و این نوع ترمیم‌ ها برای دندان‌ هایی استفاده می‌شود که تخریب آن‌ها بیشتر از حد یک پرکردگی ساده است، اما نیازی به پوشش کل تاج دندان ندارند، اینله‌ها در داخل سطح دندان و اُنله‌ها بخشی از سطح بیرونی را نیز می‌پوشانند، معمولاً در لابراتوار ساخته می‌شوند و بسیار مقاوم‌اند.

روکش دندان

اگر بخش عمده‌ای از دندان از بین رفته باشد، پس از برداشت قسمت پوسیده، دندان با روکش‌های فلزی، سرامیکی یا ترکیبی، پوشانده می‌شود تا از شکستگی دندان و نفوذ مجدد باکتری جلوگیری شود.

درمان ریشه یا عصب‌ کشی

مناسب برای زمانی که پوسیدگی به پالپ دندان نفوذ کرده باشد و در این روش، محتوای آلوده یا مرده درون ریشه دندان برداشته می‌شود، کانال‌ های ریشه ضد عفونی شده و سپس با مواد خاصی پر می‌شود، در بسیاری از موارد، پس از عصب‌ کشی دندان نیاز به روکش دارد.

کشیدن دندان

اگر پوسیدگی به‌ حدی شدید باشد که ساختار دندان قابل حفظ نباشد یا عفونت گسترش یافته باشد، دندان باید کشیده شود و پس از آن می‌توان از روش‌هایی مانند ایمپلنت، بریج یا دندان مصنوعی برای جایگزینی استفاده کرد.

عوارض پوسیدگی درمان‌ نشده

در صورتی که پوسیدگی به وقع درمان نشود و پیشرفت کند عوارض زیر را برای افراد به همراه خواهد داشت:

• درد شدید و مداوم دندان
• ایجاد آبسه (عفونت چرکی) در اطراف ریشه دندان
• گسترش عفونت به استخوان فک یا سایر بخش‌های بدن
• بوی بد دهان و طعم ناخوشایند دائمی
• شکستگی یا از بین رفتن کامل دندان
• نیاز به درمان‌ های پرهزینه‌ تر مانند عصب‌ کشی یا ایمپلنت
• آسیب به دندان‌های مجاور
• التهاب و تحلیل لثه‌ ها
• اختلال در غذا خوردن و تکلم
• کاهش اعتماد به‌ نفس به دلیل ظاهر نامناسب دندان‌ ها

سوالات متداول

در نهایت…

پوسیدگی دندان یکی از شایع‌ ترین مشکلات دهان و دندان است که در صورت عدم درمان به موقع باعث درد شدید، عفونت و از دست دادن دندان می‌شود، پیشگیری با رعایت بهداشت دهان، کاهش مصرف قند و مراجعات منظم به دندانپزشک بهترین راهکارها هستند و تشخیص زودهنگام و درمان مناسب پوسیدگی، سلامت دهان را حفظ کرده و هزینه‌های درمان را کاهش می‌دهد و توجه و مراقبت مستمر کلید سلامت دندان‌ها است.

عفونت لثه و راه های درمان آن

عفونت لثه، یکی از شایع‌ ترین بیماری‌های دهان و دندان است که در اثر تجمع پلاک‌های باکتریایی در اطراف دندان و لثه ایجاد می‌شود و این عفونت با علائمی مانند خونریزی لثه، تورم، قرمزی، بوی بد دهان و حتی لق شدن دندان‌ها همراه است و اگر در مراحل اولیه درمان نشود، می‌تواند به مشکلات جدی‌تری مانند تحلیل استخوان فک و از دست رفتن دندان منجر شود، اما چه عواملی باعث بروز عفونت لثه می‌شوند و چگونه می‌توان از آن پیشگیری کرد؟

عفونت لثه چیست؟

عفونتی خطرناک در دهان است که باعث آسیب و تورم لثه ها و فک می‌شود و به طور کلی این عفونت در اثر بهداشت ضعیف دهان و دندان در بلند مدت به وجود آمده که به باکتری اجازه ی رشد و سکونت بین دندان ها و لثه می‌ دهد، گرچه عوامل دیگری نیز در عفونت و بیماری های لثه نقش دارند، مراجعه دائمی به دندانپرشک جهت پیشگیری از عفونت و بیماری های دهان و دندان از اهمیت بالایی برخوردار است و علاوه بر این اگر علائم عفونت لثه مشاهده شود، می‌بایست هرچه سریع تر به دندانپزشک مراجعه شود.

علل عفونت لثه

همانطور که گفته شد، عفونت لثه تجمع باکتری در بافت اطراف دندان ها است، دهان مملو از باکتری های مختلف است و رعایت بهداشت روزانه ی دهان و دندان مانند مسواک زدن و نخ دندان کشیدن به کنترل میزان این باکتری ها کمک می کند و از پوسیدگی دندان جلوگیری می کند، بدون این مراقبت ها لایه ای اطراف دندان ها ایجاد می شود که به آن جرم دندان لایه‌ای سخت‌ شده از پلاک است که اگر به‌ موقع جرم‌گیری نشود، به “باره” تبدیل می‌شود؛ ماده‌ای سخت و مقاوم که تمیز کردن دندان‌ها را دشوار می‌سازد.

این شرایط محیطی مناسب برای رشد باکتری‌ها فراهم می‌کند و آن‌ها به بافت‌های لثه حمله کرده و باعث ایجاد عفونت می‌شوند، رعایت بهداشت دهان و دندان، مانند مسواک زدن دو بار در روز و استفاده از نخ دندان، نقش مهمی در پیشگیری دارد، همچنین سیگار کشیدن نیز یکی از عوامل مهم در ایجاد و تشدید عفونت است و حتی روند درمان را کند می‌کند، سایر عوامل خطر شامل دیابت، تغییرات هورمونی، استرس، ژنتیک، داروهای کاهنده بزاق، نقص ایمنی و برخی خدمات دندانی مانند دندان مصنوعی یا پرکردگی نادرست هستند و التهاب لثه در صورت بی‌توجهی می‌تواند به پریودنتیت منجر شود، که با ایجاد فضاهایی بین دندان و لثه، تجمع بیشتر باکتری‌ها و در نهایت تخریب بافت و استخوان همراه است.

عواملی که باعث عفونت لثه خواهند شد؟

عواملی که می توانند خطر پریودنتیت را افزایش دهند عبارتند از:

• رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
• سیگار کشیدن یا استعمال تنباکو
• تغییرات هورمونی، مانند موارد مربوط به بارداری یا یائسگی
• مصرف مواد مخدر تفریحی، مانند سیگار کشیدن، ماری جوانا و قلیان
• چاقی
• تغذیه ناکافی، از جمله کمبود ویتامین C
• ژنتیک
• برخی داروهای خاص که باعث ایجاد خشکی دهان یا لثه می شوند.
• شرایطی که باعث کاهش ایمنی می شود مانند سرطان خون، HIV / AIDS و روش های درمان سرطان
• برخی از بیماری ها مانند دیابت، روماتیسم و ​​بیماری کرون

علائم عفونت لثه

علائم با توجه به وخیم بودن یا نبودن آن متفاوت است و مرکزکنترل و پیشگیری بیماری ها (CDC) می گوید که تورم لثه مرحله ابتدایی بیماری های لثه است که به عفونت منجر می شود، تورم لثه باعث قرمزی و باد کردن لثه شده و در اثر مواردی چون مسواک زدن به راحتی خونریزی می کند، علائم عبارتند از:

تورم و قرمزی لثه

این اولین علامتی است که لثه شما از خود بروز می دهد، بیماری های لثه با التهاب در امتداد لثه شروع می شوند و همچنین احساس درد طبیعی استد و احتمال دارد هنگام نخ دندان کردن به راحتی دچار خونریزی شوید.

درد هنگام جویدن

درد هنگام جویدن نشانه‌ای از عفونت لثه یا آسیب به بافت نگهدارنده دندان است و این درد ناشی از التهاب، چرک یا تحلیل استخوان اطراف دندان است که فشار جویدن را دردناک می‌کند و در صورت تداوم نیاز به درمان فوری دارد.

خونریزی لثه

خونریزی لثه هنگام مسواک زدن نشانه‌ای از التهاب یا عفونت است و این مشکل در مراحل اولیه بیماری لثه ظاهر می‌شود و نباید نادیده گرفته شود.

دندان حساس یا لق

دندان حساس یا لق می‌تواند نشانه پیشرفت عفونت لثه باشد، تحلیل لثه و تخریب بافت‌های نگهدارنده دندان، باعث حساسیت به سرما و لق شدن دندان‌ها می‌شود.

بوی بد دهان ماندگار

دهان شما مکانی مناسب، گرم و مرطوب برای میلیون ها باکتری است، آن ها از پلاک ها تغذیه می کنند، بنابراین هرچه تعداد بیشتری از آن ها داشته باشید، تغذیه باکتری ها بهتر است و باکتری ها سمومی آزاد می کنند که لثه ها و دندان ها را تحریک کرده و بوی ناخوشایندی دارند.

تحلیل لثه

عقب‌ نشینی لثه از دندان که باعث نمایان شدن ریشه دندان می‌شود،وقتی استخوان شروع به تجزیه شدن می کند، لثه ها کم کم از دندان جدا شده و یک فضای خالی ایجاد می کنند، که به این امر به اصطلاح تحلیل لثه گفته می شود.

ترشح چرک یا آبسه

ترشح چرک یا آبسه نشانه عفونت شدید لثه است و آبسه باعث درد، تورم و خروج چرک از لثه می‌شود و نیاز به درمان فوری دارد تا از گسترش عفونت جلوگیری شود.

⚡️ برای حفظ سلامت دهان و جلوگیری از پیشرفت عفونت لثه، علائم هشداردهنده را جدی بگیرید و در صورت مشاهده علائم ذکر شده همین امروز با دکتر ندا هادی با شماره ی 02122869840  تماس بگیرید و وقت ویزیت بگیرید تا درمان به موقع شروع شود و از آسیب‌های جدی پیشگیری کنید، سلامت لثه‌هایتان را دست کم نگیرید!

بیشتر بخوانید: سیاه شن لثه

نحوه تشخیص عفونت لثه

تشخیص توسط دندانپزشک با معاینه بالینی و بررسی سابقه علائم بیمار انجام می‌شود و مراحل تشخیص شامل موارد زیر است:

• معاینه لثه شامل بررسی رنگ، تورم، خونریزی و میزان چسبندگی لثه به دندان.

• استفاده از ابزار مخصوص برای اندازه‌گیری عمق شیار بین دندان و لثه؛ عمق بیش از ۳ میلی‌متر می‌تواند نشان‌ دهنده بیماری لثه باشد.

• دندان لق می‌تواند نشانه تحلیل استخوان نگهدارنده باشد.

• تصویربرداری با اشعه ایکس (رادیوگرافی) برای ارزیابی تحلیل استخوان اطراف دندان‌ها و شدت پیشرفت عفونت.

• بررسی علائم بیمار مانند بوی بد دهان، درد، خونریزی، چرک و حساسیت دندان‌ها.

در صورت مشاهده علائم، مراجعه سریع برای تشخیص و درمان به‌ موقع ضروری است.

عوارض عفونت لثه چیست؟

عفونت لثه در صورت درمان نشدن عوارض جدی به همراه دارد و از جمله این عوارض می‌توان به لق شدن و از دست دادن دندان‌ها، تحلیل رفتن لثه و استخوان فک، ایجاد آبسه و ترشح چرک و گسترش عفونت به سایر نقاط بدن از طریق جریان خون اشاره کرد، این وضعیت ممکن است موجب بروز بیماری‌های قلبی، دیابت، مشکلات تنفسی، اختلال در بارداری و زایمان زودرس شود و همچنین درد شدید، بوی بد دهان و مشکل در جویدن از دیگر پیامدهای آن هستند، رسیدگی به موقع به عفونت لثه از بروز این مشکلات جلوگیری می‌کند.

جلوگیری از عفونت لثه

برای جلوگیری از عفونت لثه، رعایت بهداشت دهان و دندان بسیار مهم است، موارد زیر به پیشگیری کمک می‌کنند:

• مسواک زدن منظم حداقل ۲ بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید

• استفاده روزانه از نخ دندان برای حذف پلاک بین دندان‌ها

• مراجعه منظم به دندانپزشک هر ۶ ماه برای معاینه و جرم‌گیری

• پرهیز از مصرف دخانیات

• تغذیه سالم و متعادل با کاهش مصرف قند

• نوشیدن آب کافی برای کمک به پاک‌سازی دهان

• استفاده از دهان‌شویه آنتی‌باکتریال در صورت نیاز

درمان عفونت لثه

همانطور که پیش تر گفته شد به جهت جلوگیری از مشکلات احتمالی، عفونت لثه نیاز به درمان جدی دارد، سازمان کنترل و پیشگیری بیماری (CDC)  اعلام کرده است که رعایت بهداشت دهان و دندان به طور منظم به کنترل و پیشگیری بیماری های لثه کمک می‌کند و برای تشخیص و درمان عفونت لثه باید به بهترین دندانپزشک مراجعه کنید و چکاب های دوره ای را نزد او انجام دهید تا از بروز هر گونه بیماری و مشکل در دهان و دندان شما جلوگیری شود.

درمان‌های اولیه (در مراحل خفیف)

در مراحل خفیف عفونت لثه، درمان با رعایت بهداشت دهان آغاز می‌شود، مسواک زدن حداقل دو بار در روز، استفاده از نخ دندان برای حذف پلاک، و دهان‌ شویه آنتی‌باکتریال نقش مهمی دارند و همچنین تغذیه سالم، مصرف ویتامین C و کاهش مصرف قند می‌تواند به تقویت لثه‌ها کمک کند.

درمان‌های دارویی

درمان دارویی عفونت لثه شامل استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها برای کنترل باکتری‌های مسبب عفونت است و این داروها به‌ صورت خوراکی، ژل یا دهان‌شویه تجویز می‌شوند، دهان‌شویه‌های آنتی‌باکتریال مانند کلرهگزیدین برای کاهش پلاک و التهاب مؤثرند و در موارد شدیدتر، آنتی‌بیوتیک خوراکی مانند آموکسی‌سیلین یا مترونیدازول نیز تجویز می‌شود، مصرف دقیق و منظم دارو طبق دستور پزشک اهمیت زیادی دارد تا از گسترش عفونت جلوگیری شود.

درمان‌های تخصصی در مطب دندانپزشکی

درمان تخصصی عفونت لثه بسته به شدت بیماری متفاوت است و شامل روش‌های زیر می‌شود:

جرم‌ گیری تخصصی

در این روش پلاک و جرم‌های انباشته شده روی دندان و زیر خط لثه با ابزارهای خاص پاک‌سازی می‌شود تا التهاب و رشد باکتری‌ها کنترل گردد.

روت پلنینگ (صاف‌سازی ریشه)

سطح ریشه دندان صاف می‌شود تا باکتری‌ها و سموم از بین رفته و لثه بهتر به دندان بچسبد، این کار مانع از پیشرفت عفونت می‌شود.

جراحی لثه

در موارد شدید، لثه برش داده می‌شود تا دسترسی به نواحی عمیق‌تر برای پاک‌سازی فراهم شود و سپس بخیه زده می‌شود تا بهبود یابد.

پیوند لثه

در صورت تحلیل شدید لثه، از بافت سقف دهان یا بافت مصنوعی استفاده می‌شود تا ریشه دندان پوشانده شده و از پیشرفت بیماری جلوگیری شود.

بازسازی استخوان

اگر استخوان اطراف دندان تحلیل رفته باشد، مواد پیوندی در محل قرار داده می‌شود تا استخوان جدید رشد کرده و ثبات دندان حفظ شود.

لیزر درمانی

لیزر با دقت بالا بافت‌های عفونی را بدون آسیب به بافت سالم از بین می‌برد، خونریزی و درد کمتر بوده و بهبودی سریع‌تر اتفاق می‌افتد.

چه زمانی به یک دندانپزشک مراجعه کنید؟

اگر متوجه علائم پریودنتیت شدید، در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه نمائید، هرچه زودتر به دنبال مراقبت و درمان باشید، شانس شما برای برگشت خسارت ناشی از پریودنتیت افزایش می یابد.

• خونریزی مکرر لثه هنگام مسواک یا نخ دندان

• درد هنگام جویدن یا گاز زدن

• بوی بد دهان دائمی

• لق شدن یا حساس شدن دندان‌ها

• تورم، قرمزی یا تحلیل لثه

• ترشح چرک یا وجود آبسه در دهان

همچنین اگر این علائم بیش از چند روز ادامه داشتند یا شدت یافتند، مراجعه فوری به دندانپزشک ضروری است، پیشگیری و درمان زودهنگام مانع از آسیب‌های جدی‌ به دندان و لثه می‌شود.

سوالات متداول

در نهایت…

عفونت لثه یک بیماری شایع اما قابل پیشگیری است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند به مشکلات جدی مانند تحلیل لثه، از دست رفتن دندان و حتی آسیب به سایر اندام‌های بدن منجر شود و رعایت بهداشت دهان، مراجعه منظم به دندانپزشک و درمان به‌ موقع، کلید حفظ سلامت لثه و دندان‌ها است.

بیماری های زبان را جدی بگیرید!

زبان یکی از مهم‌ ترین اندام‌های بدن است که نقش کلیدی در گفتار، بلع و چشایی دارد و بیماری های زبان می‌توانند در عملکرد طبیعی آن اختلال ایجاد کنند و شامل مشکلاتی مانند التهاب (گلوسیت)، زخم، تغییر رنگ، برجستگی‌های غیرعادی یا حتی درد مزمن می‌شوند و برخی از این بیماری‌ها ناشی از عفونت، کمبود ویتامین، واکنش‌های آلرژیک یا مشکلات سیستم ایمنی هستند، اما می‌دانید چه علائمی نشان‌ دهنده یک بیماری جدی در زبان است؟

انواع بیماری های زبان

بیماری‌های زبان متنوع هستند و می‌توانند ناشی از علل مختلفی مانند عفونت‌ها، کمبودهای تغذیه‌ای، بیماری‌های سیستم ایمنی، اختلالات ژنتیکی یا عوامل محیطی باشند و در ادامه به انواع شایع بیماری‌های زبان می‌پردازیم:

التهاب زبان (گلوسیت)

التهاب زبان با قرمزی، تورم و گاهی صاف شدن سطح زبان همراه است و ممکن است درد یا سوزش ایجاد کند و علت‌های آن شامل کمبود ویتامین‌های B12، B9 (فولات) و آهن، واکنش آلرژیک به خمیردندان یا دهان‌شویه و عفونت‌های قارچی یا ویروسی می‌شود.

زبان جغرافیایی

زبان جغرافیایی یک بیماری خوش‌خیم و بدون درد است که باعث ایجاد لکه‌های صاف و قرمز رنگ با حاشیه‌های سفید یا زرد می‌شود و ظاهر آن شبیه نقشه است، علت مشخصی ندارد، اما ممکن است با استرس، آلرژی یا کمبود برخی ویتامین‌ها مرتبط باشد.

زبان مودار

در این حالت برجستگی‌های زبان (پاپیلاها) رشد غیرطبیعی می‌کنند و ظاهری مودار پیدا می‌کنند و ممکن است به رنگ‌های سیاه، قهوه‌ای یا سفید دیده شود، علت‌ بروز آن شامل رعایت نکردن بهداشت دهان، مصرف دخانیات یا آنتی‌بیوتیک‌ها و مصرف زیاد قهوه یا چای است.

زبان شیاردار

در بیماری زبان شیاردار سطح زبان دارای شیارها یا ترک‌های عمیق می‌شود و معمولا بدون درد است، اما ممکن است مواد غذایی در ترک‌ها گیر کنند و منجر به التهاب شوند، علت مشخصی ندارد اما ممکن است ژنتیکی باشد.

زخم‌های زبان

زخم‌های کوچک، گرد و دردناک در زبان ایجاد می‌شوند و به طور معمول با استرس، کمبودهای تغذیه‌ای یا آسیب‌های فیزیکی مرتبط هستند، زخم‌های مزمن یا مقاوم باید توسط پزشک بررسی شوند تا احتمال سرطان رد شود.

عفونت‌های قارچی

ایجاد پلاک‌های سفید رنگ که قابل برداشت هستند و زیر آن‌ها ناحیه‌ای قرمز و حساس دیده می‌شود و معمولا ناشی از قارچ کاندیدا آلبیکانس است، در بیماران با ضعف سیستم ایمنی، دیابت یا مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها شایع‌تر است.

سرطان زبان

معمولا با زخم یا توده‌ای روی زبان شروع می‌شود که بهبود نمی‌یابد و با درد، خونریزی یا مشکل در بلع همراه باشد و عوامل خطر شامل مصرف دخانیات و الکل و عفونت با ویروس HPV است.

زبان دردناک یا سوزش زبان

احساس سوزش یا درد مزمن روی زبان بدون علت ظاهری که ناشی از تغییرات هورمونی، مشکلات عصبی یا روانی، یا آلرژی است.

تغییر رنگ زبان

رنگ زبان نشانگر وضعیت عمومی بدن است که زبان سفید نشانه برفک یا کم‌ آبی بدن، زبان قرمز: می‌تواند نشانه گلوسیت، کمبود ویتامین یا تب، زبان آبی یا بنفش نشان‌دهنده مشکلات قلبی یا ریوی است.

علائم بیماری های زبان

علائم بیماری‌های زبان بسته به نوع مشکل می‌توانند بسیار متنوع باشند، اما معمولا نشانه‌ای از یک اختلال موضعی یا سیستمیک در بدن هستند، در ادامه مهم‌ترین علائم بیماری‌های زبان را مرور می‌کنیم:

درد یا سوزش زبان

احساس ناراحتی، سوزش یا درد مداوم یا گذرا که ممکن است با خوردن غذاهای تند یا اسیدی تشدید شود و در سندرم سوزش دهان بدون دلیل ظاهری بروز می‌کند.

تغییر رنگ زبان

تغییر رنگ زبان می‌تواند نشانه بیماری باشد؛ زبان سفید معمولا به‌ دلیل برفک یا کم‌آبی، قرمز در کمبود ویتامین، سیاه در زبان مودار و آبی در مشکلات قلبی یا ریوی دیده می‌شود.

زخم یا آفت زبان

زخم‌های کوچک، گرد و دردناک روی زبان که معمولا خود به‌ خود در عرض یک تا دو هفته بهبود می‌یابد و زخم‌های بزرگ‌تر یا مزمن باید بررسی شوند.

تورم و التهاب

زبان ممکن است متورم، قرمز یا صاف شود و التهاب می‌تواند به دلیل آلرژی، عفونت یا کمبود ویتامین‌ها باشد.

وجود لکه یا ضایعه غیرطبیعی

لکه‌های سفید، قرمز، یا ترکیبی که بهبود نمی‌یابند و احتمال دارد هشداردهنده باشند و وجود توده یا زائده روی زبان باید حتما توسط پزشک بررسی شود.

تغییر در سطح زبان

وجود شیارها (زبان ترک‌خورده)، لکه‌های شبیه نقشه (زبان جغرافیایی) و رشد پاپیلاها (زبان مودار) از جمله علائم بیماری های زبان هستند.

احساس بی‌حسی یا گزگز

ناشی از آسیب عصبی، کمبود ویتامین B12، آلرژی، عفونت و مصرف برخی داروها یا پس از اقدامات دندانپزشکی است.

مشکل در بلع یا گفتار

به‌ دلیل التهاب، تورم، زخم، توده یا آسیب عصبی در زبان یا دهان ایجاد شده و گاهی نشانه‌ای از بیماری‌های جدی مانند سرطان است.

تشخیص بیماری های زبان

در تشخیص بیماری‌های زبان، پزشک ابتدا از راه‌های زیر استفاده می‌کند:

• بررسی دقیق رنگ، بافت، ترک‌ها، زخم‌ها، لکه‌ها یا توده‌ها.

• پرسش در مورد رژیم غذایی، مصرف دارو، سابقه بیماری‌های زمینه‌ای یا مشکلات گوارشی.

• آزمایش خون برای بررسی کمبود ویتامین‌ها (مثل B12، آهن)، عفونت‌ها یا بیماری‌های سیستم ایمنی.

• نمونه‌برداری (بیوپسی) که اگر ضایعه مشکوکی وجود داشته باشد، بخشی از بافت برداشته شده و برای بررسی سرطان یا سایر بیماری‌ها به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.

• کشت قارچی یا باکتریایی در موارد مشکوک به برفک یا عفونت‌های دهانی.

• آزمایش آلرژی یا تست‌های خاص، اگر به واکنش آلرژیک مشکوک باشند.

• تصویربرداری در موارد خاص مثل MRI یا سونوگرافی در ضایعات عمیق یا توده‌های بزرگ.

برای درمان بیماری های زبان چه باید کرد؟

درمان بیماری‌های زبان بسته به نوع بیماری متفاوت است، در اینجا چند روش درمانی رایج برای بیماری‌های زبان آورده شده است:

رعایت بهداشت دهان و دندان

مسواک زدن مرتب، استفاده از نخ دندان و دهان‌شویه‌های ضدعفونی‌کننده برای جلوگیری از عفونت‌ها و برفک دهانی توصیه میشود.

درمان عفونت‌های قارچی یا باکتریایی

مصرف داروهای ضدقارچ یا آنتی‌بیوتیک‌ها طبق تجویز پزشک برای درمان برفک یا سایر عفونت‌ها نیز در درمان موثر هستند.

کمبود ویتامین‌ها

در صورت تشخیص کمبود ویتامین‌ها مانند B12 یا آهن، استفاده از مکمل‌های ویتامینی و تغییر رژیم غذایی به منظور جبران کمبودها توصیه می‌شود.

درمان زخم‌ها یا التهاب‌ها

برای زخم‌های زبان، استفاده از دهان‌شویه‌های ضدالتهاب یا مسکن‌های موضعی و در صورت لزوم، درمان‌های دارویی برای کاهش التهاب موثر هستند.

درمان بیماری‌های خودایمنی یا سیستمیک

در صورت وجود بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس یا بیماری‌های التهابی روده، درمان‌های خاص مربوط به آن‌ها تحت نظر پزشک انجام می‌شود.

مراجعه به دندانپزشک یا پزشک متخصص

در صورت وجود علائم مشکوک مانند توده یا زخم‌های مزمن که بهبود نمی‌یابند، باید به پزشک مراجعه کرده و احتمالا نمونه‌برداری (بیوپسی) برای تشخیص سرطان انجام شود.

درمان علائم سندرم سوزش دهان

در مواردی که زبان دچار سوزش یا درد می‌شود، استفاده از مسکن‌ها یا داروهای خاص برای تسکین درد و التهاب پیشنهاد می‌شود.

در چه صورت باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟

در موارد زیر باید به دندانپزشک مراجعه کرد:

• درد یا سوزش مداوم زبان یا دهان

• وجود زخم یا لکه‌ای که طی ۲ هفته بهبود نمی‌یابد.

• تغییر ناگهانی رنگ یا بافت زبان

• خونریزی بدون علت مشخص از زبان یا لثه

• احساس بی‌حسی، گزگز یا کاهش حس چشایی

• وجود توده یا برجستگی روی زبان

• مشکل در بلع، گفتار یا حرکت زبان

• بوی بد دهان مقاوم به مسواک و دهان‌شویه

• شک به برفک دهانی یا عفونت قارچی

• دیدن علائم مشکوک در بیماران سیگاری یا دارای سابقه خانوادگی سرطان دهان

سوالات متداول

در نهایت…

بیماری‌های زبان نشان‌ دهنده مشکلات متعددی در بدن از جمله عفونت‌ها، کمبود ویتامین‌ها، اختلالات عصبی یا حتی سرطان هستند و شناخت علائم هشداردهنده مانند تغییر رنگ، درد، زخم یا تورم زبان می‌تواند در تشخیص زودهنگام و درمان مؤثر این بیماری‌ها کمک کند، مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم غیرعادی و رعایت بهداشت دهان و دندان، از اهمیت بالایی برخوردار است و درمان‌های سریع و دقیق، پیشگیری از عوارض جدی را تسهیل می‌کند.

آبسه دندان چیست؟ علائم، علل و راه‌های درمان آن

آبسه دندان تجمع عفونت باکتریایی در ریشه یا بافت‌های اطراف دندان است که باعث درد شدید، التهاب و تورم می‌شود. این مشکل معمولاً به دلیل پوسیدگی عمیق دندان، ترک یا آسیب به دندان و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان ایجاد می‌شود. درمان سریع آبسه، شامل تخلیه عفونت و استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها، ضروری است تا از گسترش عفونت به سایر قسمت‌های بدن جلوگیری شود.

آبسه دندان و علت ایجاد آن

آبسه دندان حفره ای از چرک ناشی از عفونت باکتریایی است. آبسه ها می توانند به دلایل مختلف در نقاط مختلف اطراف دندان ایجاد شوند و دندان درگیر و همچنین استخوان اطراف و گاهی اوقات دندان های مجاور را نیز تحت تاثیر قرار دهند.

هر چیزی که دریچه ای برای ورود باکتری ها به دندان یا بافت های اطراف ایجاد کند، می تواند منجر به عفونت دندان شود. علل عبارتند از:

پوسیدگی شدید دندان

حفره یا پوسیدگی دندان، تخریب سطوح سخت دندان است. این زمانی اتفاق می افتد که باکتری ها قند موجود در غذا و نوشیدنی را تجزیه می کنند و اسیدی ایجاد می کنند که به مینای دندان حمله می کند.

بیماری لثه (پریودنتیت)

بیماری های لثه مانند عفونت و التهاب بافت های اطراف دندان است. با پیشرفت بیماری لثه، باکتری ها به بافت های عمیق تری دسترسی پیدا می کنند.

آسیب به دندان

ضربه به دندان می تواند به پالپ داخلی آسیب برساند، حتی اگر ترک قابل مشاهده ای وجود نداشته باشد. آسیب آن را مستعد عفونت می کند.

عدم رعایت بهداشت دهان

مسواک نزدن و استفاده نکردن از نخ دندان به تجمع پلاک و باکتری‌ها کمک می‌کند.

سیستم ایمنی ضعیف

افرادی که دارای سیستم ایمنی ضعیف هستند بیشتر در معرض عفونت‌های دندانی قرار می‌گیرند.

انواع آبسه دندان

سه نوع عفونت دندان می تواند باعث آبسه شود:

لثه

این عفونت در لثه ایجاد می شود. معمولاً روی دندان یا ساختارهای نگهدارنده تأثیر نمی گذارد.

پری اپیکال

آبسه پری اپیکال عفونتی است که در نوک ریشه ایجاد می شود. این به این دلیل است که باکتری ها می توانند از طریق شکستگی یا حفره به داخل دندان در واقع به پالپ گسترش یابند. پالپ داخلی ترین قسمت دندان است که حاوی اعصاب و عروق خونی است. هنگامی که باکتری ها به پالپ حمله می کنند، می توانند به نوک ریشه دندان گسترش یابند و باعث گسترش عفونت به استخوان و در نهایت منجر به آبسه شوند.

پریودنتال

این عفونت در استخوان و بافت هایی که از دندان حمایت می کنند شروع می شود. آبسه پریودنتال معمولاً ناشی از پریودنتیت یا بیماری لثه است و در بین بزرگسالان شایع تر است.

چه کسانی دچار آبسه دندان می شوند؟

در صورتی که:

• احتمال ابتلا به عفونت دندان در افراد سیگاری دو برابر افراد غیرسیگاری است.

• باکتری ها در دهان با مقدار کمی بزاق رشد می کنند.

• بهداشت دهان و دندان ضعیفی داشته باشید، چرا که مسواک زدن منظم، نخ دندان کشیدن و تمیز کردن دندان باعث کاهش باکتری ها می شود.

• سیستم ایمنی ضعیفی داشته باشید، بیماری ها یا داروها می توانند پاسخ ایمنی شما را کاهش دهند و مبارزه با میکروب ها را سخت تر کنند.

عوارض آبسه دندان چیست؟

در صورت عدم درمان، ابسه دندان می تواند به استخوان فک، بافت های نرم صورت و گردن و فراتر از آن سرایت کند. در موارد بسیار نادر، عفونت می تواند به قلب (اندوکاردیت) و مغز (مننژیت باکتریایی) برود.

علائم آبسه دندان چیست؟

اگر دندان شما عفونی شده باشد، درد شما ممکن است به شرح زیر باشد:

✅ جویدن یا تپش.

✅ تیز یا تیراندازی.

✅ مداوم یا فقط هنگام جویدن.

✅ گسترش درد به استخوان فک، گردن یا گوش.

سایر علائم عفونت دهان عبارتند از:

✅ حساسیت دندان به دمای گرم یا سرد

✅ طعم تلخ در دهان

✅ نفس بدبو

✅ قرمزی و تورم لثه

✅ لق شدن دندان

✅ ناحیه متورم در فک بالا یا پایین

✅ زخم باز و تخلیه کننده کنار لثه

علاوه بر این، ممکن است علائم عمومی تری مانند:

✅ تب

✅ تورم غدد گردن

✅ ناراحتی عمومی، ناراحتی یا احساس بیماری

آبسه دندان چگونه تشخیص داده می شود؟

علاوه بر معاینه دندان و بافت اطراف آن از نظر علائم عفونت، دندانپزشک ممکن است رادیوگرافی را توصیه کند که این روش می تواند به شناسایی منابع بیماری های دندانی که منجر به عفونت شده است کمک کند. دندانپزشک شما همچنین می تواند از اشعه ایکس برای تعیین اینکه آیا عفونت گسترش یافته است و ممکن است نواحی دیگر را تحت تاثیر قرار دهد نیز استفاده کند.

در صورتی که عفونت به سایر نواحی داخل گردن گسترش یافته باشد، دندانپزشک سی تی اسکن را توصیه می کند. چرا که به شناسایی میزان عفونت کمک می کند.

یکی از روش های دیگر تشخیص این عارضه این است که روی دندان های خود ضربه بزنید و فشار دهید، دندانی که دارای آبسه است اغلب به لمس یا فشار حساس است.

آیا آبسه دندان خود به خود از بین می رود؟

آبسه دندان به خودی خود از بین نمی رود. اگر عفونت باعث از بین رفتن پالپ داخل دندان شود، ممکن است دندان درد شما متوقف شود. درد متوقف می شود زیرا عصب دیگر کار نمی کند، بنابراین ممکن است نتوانید آن را احساس کنید. با این حال، باکتری به گسترش و تخریب بافت اطراف ادامه خواهد داد. اگر علائم آبسه دارید، حتی اگر دیگر درد ندارید، به دندانپزشک خود مراجعه کنید.

آبسه دندان چگونه درمان می شود؟

اهداف درمان از بین بردن عفونت و جلوگیری از عوارض است. گزینه های درمانی عبارتند از:

برش و تخلیه

دندانپزشک شما یک برش کوچک در آبسه ایجاد می کند تا چرک را تخلیه کند. گاهی اوقات یک زهکش لاستیکی کوچک برای باز نگه داشتن ناحیه برای زهکشی گذاشته می شود.

کانال ریشه

این گزینه به از بین بردن عفونت و نجات دندان شما کمک می کند. این روش متداول پالپ داخلی عفونی دندان را برداشته و فضا را با مواد پر می کند تا از عفونت دیگری جلوگیری کند. پالپ داخلی زمانی که دندان در حال رشد است مهم است، اما زمانی که بالغ شد، دندان می‌تواند بدون پالپ زنده بماند، گاهی پس از درمان آبسه دندان نیاز به ترمیم دندان است.

 پس از عمل، دندان شما باید به حالت عادی بازگردد، اگرچه ممکن است برای محافظت از کانال ریشه نیاز به روکش داشته باشید. اگر به درستی از دندان ترمیم شده مراقبت کنید، می تواند تا آخر عمر باقی بماند.

کشیدن دندان

گاهی اوقات نمی توان دندان را نجات داد و ممکن است دندانپزشک شما نیاز به کشیدن دندان داشته باشد تا چرک از حفره خارج شود.

آنتی بیوتیک ها

اگر عفونت محدود به ناحیه آبسه باشد، بسیاری از شما نیازی به آنتی بیوتیک ندارید، اما گاهی اوقات دندانپزشک شما ممکن است آن ها را برای کمک به درمان دندان شما توصیه کند. مهم است بدانید که اگرچه این دارو ممکن است به مبارزه با باکتری‌های باقی‌مانده کمک کند، اما از عامل عفونت که دندان آسیب‌دیده است خلاص نمی‌شود.

آیا می توان از آبسه دندان جلوگیری کرد؟

شما می توانید با مراجعه منظم به دندانپزشک خود و انجام معاینات و تمیز کردن منظم دندان، خطر ابتلا به آبسه دندان را کاهش دهید. همچنین در صورت لق شدن یا ترک خوردن دندان ضروری است که به دندانپزشک خود مراجعه کنید. بهداشت دهان و دندان برای سلامت دندان بسیار مهم است. در خانه روزی دو بار مسواک بزنید و روزی یک بار نخ دندان بکشید.

چگونه می توانم درد عفونت دندان را تسکین دهم؟

دندان درد نشانه آن است که باید به دندانپزشک خود مراجعه کنید. در حالی که منتظر قرار ملاقات خود هستید، شستشو با آب نمک گرم و مسکن های بدون نسخه می توانند ناراحتی را کاهش دهند.

چگونه می توانم برای قرار ملاقات با دندانپزشکم برای دندان آبسه آماده شوم؟

برای کمک به آماده شدن برای قرار ملاقات:

فهرستی از علائم خود تهیه کنید، علائمی را که ممکن است به درد دندان یا دهان شما نامرتبط به نظر برسد را بگنجانید. به یاد داشته باشید، دندانپزشک شما تنها زمانی می تواند به شما کمک کند که همه چیز را بداند.

فهرستی از داروها، ویتامین ها، گیاهان دارویی یا مکمل هایی که ممکن است با دوزهای مختلف از هر کدام مصرف کنید، تهیه کنید.

شما باید لیستی از سوالاتی که باید از دندانپزشک خود بپرسید تهیه کنید، از جمله:

چه چیزی احتمالاً باعث علائم و این وضعیت در دهان من می شود؟

چه آزمایش هایی را پیشنهاد می کنید؟

بهترین اقدام چیست؟

در نهایت…

آبسه دندان یک عفونت جدی است که اگر به‌موقع درمان نشود، می‌تواند به مشکلات بزرگ‌تر و پیچیده‌تری منجر شود. درمان‌های رایج شامل تخلیه عفونت، مصرف آنتی‌بیوتیک و در برخی موارد درمان ریشه یا کشیدن دندان است. حفظ بهداشت دهان و دندان، مسواک زدن منظم و معاینات دوره‌ای توسط دندان‌پزشک می‌تواند از بروز آبسه جلوگیری کند و سلامت دهان و دندان را حفظ نماید.

آسیب های دندان و درمان آن ها

آسیب های دندان معمولا بر اثر ضربه به وجود می آیند و یا در تصادفات رانندگی یا حوادث ورزشی اتفاق می افتد. رایج ترین جراحات دندان، لب پر شدن دندان و ترک خوردن آنها است اگر شدت ضربه زیاد باشد ممکن است دندان بشکند یا از لثه خارج شود. درمان این آسیب ها به نوع، محل و شدت آنها بستگی دارد. هر زمانی که دندان ها آسیب ببینند هر چقدر آسیب ها خفیف به نظر بیاید لازم است سریعا به دندان پزشک یا اندودنتیست مراجعه شود. تخصص اندودنتیست درمان جراحات دندان است. اندودنتیست  با بکار گیری تکنیک های پیشرفته می تواند بیشتر آسیب های وارد شده به دندان را ترمیم کند.

ساختمان دندان

در نگاه اول به دندان ابتدا مینای دندان مشاهده می شود. مینای دندان سخت ترین ماده طبیعی بدن است که به مراتب از استخوان نیز محکم تر و سخت تر است. روی دندان ها حدود دو تا سه میلیمتر مینای دندان قرار گرفته است. اگر آسیب به مینا به لایه بعدی عاج قرار دارد که به اندازه مینا سخت و سفید نیست. بعد از عاج یک حفره ای قرار دارد که حفره عصبی وجود دارد، یا پالپ دندان که شامل عصب عروق و بافت خونی است که بافت زنده است.

• اگر آسیب به پالپ وارد شود به اصطلاح می گویند دندان به عصب رسیده است. در واقع دندان دیگر زنده نیست.
• اگر آسیب یا پوسیدگی در حد مینا باشد نهایتا تا 3 میلیمتر بدون تزریق بی حسی، پوسیدگی دندان برطرف می شود.
• اگر پوسیدگی بیشتر از این مقدار باشد پوسیدگی به عاج می رسد با بی حسی ترمیم صورت می گیرد
• اگر آسیب به پالپ رسید دندان حتما باید عصب کشی یا اندو با درمان ریشه انجام شود. در این مرحله کل بافت زنده دندان خارج می شود و دندان با استفاده از موارد مصنوعی پر می شود.

آسیب های دندانی چیست؟

آسیب یا ترومای دندانی ممکن است ماهیت فیزیکی، شیمیایی، فرساینده و ناگهانی داشته باشد.

آسیب‌های دندانی به هر گونه صدمه یا ضایعه‌ای که به دندان‌ها وارد می‌شود، گفته می‌شود. این آسیب‌ها می‌توانند ناشی از حوادث، ضربه‌های فیزیکی، سقوط، یا حتی گاز گرفتن اجسام سخت باشند. انواع مختلف آسیب‌های دندانی شامل شکستگی دندان، ترک‌خوردگی، لب‌پریدگی، خارج شدن دندان از محل خود (دررفتگی)، و شکستن یا ترکیدن ریشه دندان هستند. برخی آسیب‌ها ممکن است بلافاصله دردناک باشند، در حالی که برخی دیگر ممکن است در طول زمان مشکلاتی مانند حساسیت یا عفونت ایجاد کنند. درمان‌های آسیب‌های دندانی بسته به نوع و شدت آسیب متفاوت است و ممکن است شامل ترمیم، عصب‌کشی، یا حتی کشیدن دندان باشد.

تقسیم بندی آسیب های دندان

آسیب های دندانی به دو گروه عمده تقسیم بندی می شوند :

• آسیب هایی که توسط خود شخص این آسیب ها به صورت خواسته یا خواسته یا برخی هم از روی نداشتن آگاهی در دندان ایجاد می شود .
• آسیب های که در اثر ضربه، اتفاق یا تصادفات به وجود می آید.

آسیب های دندانی توسط خود افراد

• مسواک زدن به صورت سریع و خشن جهت سریع تر تمیز شدن دندان، مسواک باید به صورت آرام روی دندان ها کشیده شود. اگر جرمی روی دندان وجود داشته باشد تحت هیچ شرایطی با مسواک زدن از بین نمی رود فقط با این کار به مینا آسیب وارد می شود
• عدم استفاده صحیح و درست از نخ دندان، نخ دندان باید آرام و از مسیر خود دندان بدون اینکه به لثه صدمه ای وارد شود.
• رژیم های غذایی، هر نوع غذایی که مصرف می شود مانند قندها و کربوهیدرات ها این موارد با بزاق ترکیب می شود و به مخرب ترین ماده که اسید است، تبدیل می شود و این اسید بر روی مینای دندان اثر می گذارد و کلسیم موجود در مینا را از بین می برد.
• افرادی که دندان قروچه دارند ، این افراد مدام به دندان های خود آسیب وارد می کنند که این آسیب از دندان به لثه و از لثه به استخوان وارد میشود این مشکل با استفاده از نایت گارد یا محافظ شبانه حل می شود.
• جویدن ناخن یا قرار دادن مداد در بین دندان ها در کودکان، که خود آسیب بزرگی به دندان ها وارد می کند.
• عدم استفاده از نوشابه های گازدار انرژی زا، چای و قهوه
• عدم مسواک بعد از مصرف مرکباتی حاوی اسید
• مصرف مواد چسبنده مانند پاستیل و لواشک

بیشتر بخوانید: عوارض هایفوتراپی بر دندان ها

انواع آسیب های دندانی در اثر ضربات

گاهی اوقات در اثر ضربه هایی که به دندان وارد می شود هیچ مشکلی در دندانش ایجاد نمی شود و فرد هیچ دردی ندارد اما پس از گذشت یک ماه یا بیشتر دچار درد شدیدی می شود پس از انجام رادیوگرافی پزشک متوجه می شود انتهای دندان کیست تشکیل شده در این صورت پالپ به طور کامل تخریب شده و باید عصب کشی یا درمان ریشه دندان صورت گیرد. همچنین ممکن است باعث شود تا :

• لق شدن دندان
• خارج شدن دندان از جای خود
• کوفتگی
• شکستگی تاج و ریشه دندان
• جابجایی دندان از جای خود

راهکارهای جلوگیری از آسیب های دندانی

برای جلوگیری از آسیب‌های دندانی، می‌توان از چند راهکار مؤثر استفاده کرد:

• برای پیشگیری از کنده شدن یا شکستن دندان ها هنگام ورزش از محافظ دندان استفاده شود و در درگیری ها و برخورد های فیزیکی پرهیز شود.
• از خوردن غذاهای سفت مانند نون خشک و بیات، استخوان و شکستن پوسته خارجی خشکبار با دندان خودداری شود.
• از آنجایی که بیشتر آسیب های دندانی در تصادفات اتفاق می افتد هنگام سوار شدن به ماشین از کمربند ایمنی استفاده شود.
• هر چه از زمان کنده و جداشدن دندان که حداکثر 30 دقیقه است تا مراجعه به پزشک طولانی شود شانس موفقیت کاشت دندان کاهش پیدا می کند. هیچ گاه ریشه دندان کنده شده لمس نشود تا آسیب نبیند.
• شکستن دندان باعث می شود پایانه های عصبی بدون محافظ رها شوند و برای پیشگیری ازعفونت به اقدامات درمانی نیاز است.
• اگر در ورزش‌های تماسی یا فعالیت‌های با ریسک بالا شرکت می‌کنید، استفاده از محافظ دهان می‌تواند از دندان‌ها در برابر ضربه‌ها و آسیب‌ها محافظت کند.
• رعایت بهداشت دهان و دندان با مسواک زدن و استفاده از نخ دندان به طور منظم به تقویت دندان‌ها و جلوگیری از پوسیدگی که ممکن است دندان‌ها را آسیب‌پذیرتر کند، کمک می‌کند.
• ویزیت‌های منظم دندانپزشکی برای تشخیص زودهنگام مشکلات احتمالی و انجام درمان‌های پیشگیرانه ضروری است.
• دندان‌ها نباید برای باز کردن بسته‌ها، شکستن مهر و موم، یا هر کار دیگری که نیاز به ابزار دارد استفاده شوند.
• مصرف محصولات حاوی فلوراید مانند خمیر دندان و دهانشویه، باعث تقویت مینای دندان و کاهش خطر پوسیدگی می‌شود.
• خوردن غذاهای سرشار از کلسیم و ویتامین D به تقویت دندان‌ها و استخوان‌ها کمک می‌کند و آنها را در برابر آسیب مقاوم‌تر می‌کند.

با رعایت این راهکارها، می‌توان به طور قابل‌توجهی خطر آسیب‌های دندانی را کاهش داد و سلامت دندان‌ها را حفظ کرد.

 در صورت بروز آسیب های دندان چه باید کرد؟

توجه به جراحات دندانی که از اهمیت بیشتری برخوردار است. اگر دندان دچار شکستی های جزئی یا از لثه جدا شده باشد باید یک گاز استریل مرطوب یا تمیز در دهان گذاشته شود و سریعا به مطب مراجعه شود. اندودنتیست یا دندان پزشک وضعیت دندان را ارزیابی می کند و اگر کنده یا جابجا شده باشد دندان را دوباره در حفره خود قرار می دهد و درمان های بعدی را انجام می دهد تا دندان دوباره در جای خود ثابت بماند و عملکرد آن بهبود پیدا کند. مدت زمانی که دندان در خارج از دهان بوده و نحوه نگهداری آن پیش از رسیدن به دندان پزشکی روی موفقیت کار دندانپزشک تاثیر می گذارد.

درمان آسیب های دندان

درمان آسیب‌های دندانی بسته به نوع و شدت آسیب متفاوت است. در ادامه به برخی از روش‌های رایج درمان آسیب‌های دندانی اشاره می‌کنم:

• در صورت شکستن یا ترک خوردن دندان، دندانپزشک ممکن است از مواد ترمیمی مانند کامپوزیت برای پر کردن ترک یا بازسازی دندان استفاده کند. در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به روکش دندان باشد.
• اگر آسیب به عصب دندان (پالپ) رسیده باشد، عصب‌کشی یا درمان ریشه لازم است. در این روش، عصب آسیب‌دیده خارج می‌شود و داخل دندان تمیز و مهر و موم می‌شود تا از عفونت جلوگیری شود.
• اگر دندان از جای خود خارج شده باشد، دندانپزشک آن را به محل اصلی خود بازمی‌گرداند و ممکن است از آتل یا سیم برای ثابت نگه داشتن دندان استفاده کند تا بهبود یابد.
• اگر آسیب به حدی باشد که دندان غیرقابل ترمیم باشد، دندان باید کشیده شود. در چنین مواردی، ممکن است جایگزینی دندان با ایمپلنت، پل دندانی، یا پروتز مدنظر قرار گیرد.
• در مواردی که بخش زیادی از دندان آسیب دیده باشد، دندانپزشک ممکن است روکش دندان را پیشنهاد دهد. این روکش به محافظت و بازسازی ساختار دندان کمک می‌کند.
• در صورتی که آسیب به مینای دندان محدود باشد، دندانپزشک ممکن است از فلوراید برای تقویت مینای دندان و جلوگیری از پیشرفت آسیب استفاده کند
• اگر آسیب باعث حساسیت دندان شده باشد، دندانپزشک ممکن است از خمیر دندان‌های مخصوص حساسیت یا پوشش‌های محافظ برای کاهش درد و حساسیت استفاده کند.
• در مواردی که آسیب به دلیل بیماری‌های لثه یا تجمع پلاک ایجاد شده باشد، جرم‌گیری و پاکسازی حرفه‌ای دندان‌ها می‌تواند کمک‌کننده باشد.

هر چه زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید، شانس موفقیت درمان بالاتر است و می‌توان از مشکلات بیشتری پیشگیری کرد.

سوالات متداول آسیب های دندان

در نهایت…

آسیب‌های دندانی می‌توانند به سرعت منجر به مشکلات جدی‌تری شوند، اما با پیشگیری‌های مناسب و مراجعه به‌ موقع به دندانپزشک، می‌توان از بسیاری از این آسیب‌ها جلوگیری کرد یا آنها را به‌خوبی درمان نمود. محافظت از دندان‌ها با رعایت بهداشت، استفاده از محافظ دهان در ورزش‌ها و اجتناب از عادت‌های مضر، نقش مهمی در حفظ سلامت و استحکام دندان‌ها دارد. به یاد داشته باشید که هرچه زودتر آسیب‌های دندانی را پیگیری کنید، نتیجه بهتری خواهید گرفت.

زبان جغرافیایی و درمان آن

زبان جغرافیایی که با نام گلوسیت مهاجر خوش خیم نیز شناخته می‌شود یک اختلال التهابی است که منجر به ایجاد لکه‌های قرمز و صاف در قسمت‌ بالا و کناره‌های زبان می‌شود. در حالت طبیعی زبان با پاپیلا پوشیده شده است. پاپیلا برآمدگی‌های ریز و مو مانندی است که از زبان محافظت می‌نماید. افرادی که مبتلا به این عارضه هستند پاپیلاهای کمتری دارند.

علت نامگذاری زبان جغرافیایی به این دلیل است که لکه‌های ایجاد شده شبیه توده‌های خشکی و اقیانوس‌ها روی نقشه‌های جغرافیایی هستند.

میزان شیوع زبان جغرافیایی

تخمین زده می‌شود که حدود 3 درصد از کل مردم دنیا دچار این مشکل هستند. با توجه به اینکه این بیماری هیچ گونه عارضه‌ی جدی به همراه ندارد و منجر به بروز درد و ناراحتی برای بیماران نمی‌شود بنابراین ممکن است تعداد زیادی از افرادی که مبتلا به این عارضه هستند به دنبال درمان نباشند و به مراکز بهداشتی مراجعه نکنند. به همین دلیل تعیین شیوع واقعی این بیماری کمی پیچیده است.

چه افرادی که در معرض خطر ابتلا به زبان جغرافیایی قرار دارند؟

هر فردی، از سن نوزادی تا میانسالی ممکن است به این عارضه مبتلا شود اما در افراد جوان بیشتر از افراد میانسال دیده می‌شود. بر اساس تحقیقات افرادی که دچار برخی بیماری‌ها هستند بیشتر در معرض این ناهنجاری قرار دارند، بیماری‌هایی مانند:

⚠️ افراد مبتلا به اگزما و پسوریازیس 

⚠️ افرادی که دچار آلرژی نسبت به مواد آلرژی زا در هوا هستند.

⚠️ بیماران مبتلا به دیابت به خصوص دیابت نوع 1

⚠️ بیماران مبتلا به آرتریت واکنشی

⚠️ خانم‌هایی که از داروهای ضد بارداری خوراکی استفاده می‌کنند

⚠️ افرادی که دچار کمبود ویتامین‌هایی مانند آهن، اسید فولیک و ویتامین‌های B6 و B12 هستند.

⚠️ افرادی که مبتلا به زبان شیاردار هستند.

⚠️ افرادی که دچار استرس‌های عاطفی هستند.

علائم زبان جغرافیایی

مشخص‌ترین علامت این بیماری ایجاد لکه‌هایی صاف و قرمز روی زبان است که با حاشیه‌های سفید و خاکستری همراه است. علائم بیماری ممکن است به صورت دوره‌ای ظاهر شوند. سایر علائم شایع بیماری عبارتند از:

احساس سوزش

سوزش زبان به خصوص پس از خوردن غذای تند و اسیدی یا نوشیدن نوشیدنی‌های اسیدی مانند آب پرتقال و آب گریپ فروت بروز پیدا می کند.

متورم شدن غدد لنفاوی

غدد لنفاوی فک پایین در این بیماران ممکن است متورم باشد.

علت ایجاد زبان جغرافیایی

علت ایجاد این اختلال به طور دقیق مشخص نیست اما برخی از محققان عقیده دارند که بیماران مبتلا به برخی بیماری‌ها مانند اگزما، پسوریازیس، دیابت نوع 1 و آتریت واکنشی بیشتر در معرض ابتلا به این ناهنجاری قرار دارند.

تشخیص زبان جغرافیایی

روش های تششخیص این عارضه عبارتند از:

• معاینه‌ی فیزیکی زبان
• بررسی سوابق خانوادگی در مورد اینکه آیا سایر اعضای خانواده علائمی مشابه دارند.
• بررسی پرونده‌ی پزشکی بیمار (جهت ارزیابی بیماری‌های مزمنی که ممکن است وجود داشته باشد) و علائم دیگر مانند سوزش زبان

درمان زبان جغرافیایی

هیچ درمانی برای این اختلال وجود ندارد که مورد توافق تمام پزشکان باشد اما با برخی از مراقبت‌های بهداشتی می‌توان علائم بیماری را بهبود بخشید.

تعدادی از راهکارهایی که پزشکان به افراد مبتلا به این عارضه توصیه می‌نمایند عبارت است از:

❇️ شستن دهان با دهانشویه‌های آنتی هیستامین (این دارو می‌تواند واکنش‌های آلرژیک که ممکن است منجر به بروز علائم شود را کاهش دهد.)

❇️ استفاده از مسکن‌های موضعی که می‌توانید آن را به صورت مستقیم روی زبان بمالید تا شدت درد کاهش بیابد. (در بیمارانی که دچار درد هستند.)

❇️ مصرف داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی

علائم بیماری حتی بدون درمان نیز در اکثر موارد به صورت خود به خود بهبود می‌یابد اما پس از مدتی ممکن است عود نماید.

جلوگیری از ابتلا به زبان جغرافیایی

با توجه به اینکه عامل اصلی ابتلا به بیماری شناخته شده نیست بنابراین راهکارهای پیشگیری از زبان جغرافیایی نیز در اغلب موارد موثر نیستند. برخی محققان عقیده دارند که بیماران مبتلا به دیابت و یا مشکلات پوستی بیشتر در معرض ابتلا به زبان جغرافیایی قرار دارند بنابراین توصیه می‌شود جهت پیشگیری از ابتلا به این بیماری به راهکارهای زیر توجه نمائيد:

✅ رژیم غذایی سالم مصرف نمائید.

✅ مواد غذایی حاوی روی، اسید فولیک، آهن، ویتامین‌های B6 و B12 را در رژیم غذایی خود بگنجانید.

سوالات متداول زبان جغرافیایی

باید بدانید که…

اختلال زبان جغرافیایی به طور کلی بی‌خطر و بدون عوارض جدی است و بیشتر به عنوان یک مشکل ظاهری تلقی می‌شود. با این حال، ممکن است در برخی از افراد باعث تحریک و ایجاد علائمی مانند درد، سوزش و حساسیت در زبان شود. در صورت وجود علائم نگران‌کننده یا عدم بهبود وضعیت، مراجعه به پزشک متخصص دهان و فک و صورت توصیه می‌شود تا تشخیص دقیق و درمان مناسب صورت گیرد.

زبان شیاردار و درمان آن

زبان افراد سالم در حالت معمولی صاف بوده و شیارهای قابل توجهی ندارد. اما در برخی از افراد زبان دارای شیارهای بزرگی است که مانند ترک دیده می‌شود. این شیارها ممکن است یک یا چند عدد باشد و معمولاُ در قسمت بالای زبان ایجاد می‌شود. زبان شیاردار ممکن است بدون علت به وجود بیاید اما در برخی موارد ممکن است علت زمینه‌ای نیز عامل به وجود آمدن آن باشد. در ادامه‌ی این مقاله به توضیحات بیشتری پیرامون زبان شیاردار می‌پردازیم.

شیوع بیماری زبان شیاردار

زبان شیاردار یک بیماری تقریباُ رایج است. حدود 5 درصد از افراد در ایالات متحده به این بیماری مبتلا هستند اما میزان ابتلا در کشورهای مختلف و در قسمت‌های مختلف جهان متفاوت است.

شیوع بیماری در افراد مسن بیشتر است. همچنین آقایان بیشتر از خانم‌ها ممکن است به زبان شیاردار مبتلا شوند.

علائم زبان شیاردار

در اغلب موارد این بیماری هیچ گونه عارضه و یا علامتی ایجاد نمی‌کند و افراد فقط در طی معاینات دندانپزشکی به صورت تصادفی ممکن است به بیماری خود پی ببرند.

در صورتی که پس از غذا خوردن دچار درد در زبان شدید و یا خطوط عمیق در زبان خود مشاهده کردید جهت معاینه باید به پزشک یا دندانپزشک مراجعه نمائید.

زبان شیاردار چه مشکلاتی را برای افراد ایجاد می کند؟

زبان شیاردار یک بیماری مسری نیست و در اغلب موارد منجر به بروز درد و ناراحتی برای بیماران نمی‌شود. در برخی موارد و در صورتی که غذا بین شیارها گیر کند ممکن است منجر به درد و ناراحتی برای بیمار شود.

شیار معمولاُ در وسط زبان ایجاد می‌شود و عمق آن ممکن است کم و یا زیاد باشد. در برخی موارد این شیارها به حدی عمیق هستند که به نظر می‌رسد زبان را به بخش‌های مجزا تقسیم کرده‌اند.

مشکلاتی که بیماران با آن درگیر هستند عبارت است از:

• درد در زبان به دلیل گیر کردن غذا در شیارها (در مواردی که عمق شیارها زیاد باشد.)
• عفونت‌های باکتریایی و قارچی
• پوسیدگی دندان
• بوی بد دهان

علت ایجاد زبان شیاردار

در حال حاضر پزشکان به طور دقیق نمی‌دانند که چه عامل و یا عواملی باعث ایجاد زبان شیاردار می‌شود با این وجود به نظر می‌رسد که عوامل ژنتیکی در این بیماری دخیل باشند.

نتایج یک مطالعه که به بررسی شیوع این بیماری در افریقای جنوبی و اسرائيل پرداخته است و نشان می‌دهد که در افریقا تنها 0.6 درصد از جمعیت به این بیماری مبتلا بودند در حالی که این میزان در اسرائيل به 30.6 درصد می رسید. محققان در مقاله‌ای که از نتایج این تحقیق به چاپ رساندند به این نتیجه رسیدند که به احتمال زیاد عوامل ژنتیکی در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند.

سایر عواملی که احتمال ابتلا به زبان شیاردار را افزایش می‌دهد عبارتند از:

✅ گلوسیت مهاجر خوش خیم که به زبان جغرافیایی نیز معروف است.

✅ گرانولوماتوز دهانی- صورتی

✅ سندرم داون

✅ پسوریازیس پوسچولار

✅ سندرم ملکرسون- روزنتال

در برخی موارد سوء تغذیه نیز می‌تواند منجر به ایجاد شکاف در دهان شود اما این عامل نسبت به سایر عواملی که ذکر کردیم از اهمیت کمتری برخوردار است.

درمان زبان شیاردار

این بیماری در اغلب موارد احتیاج به هیچ گونه درمانی ندارد. برخی از بیماران هیچ گونه عارضه و دردی را حس نمی‌کنند و این بیماری معمولاُ طی معاینات دندانپزشکی کشف می‌شود.

در افرادی که عمق شیارها زیاد است ممکن است غذا در این شیارها گیر کند و منجر به ایجاد درد و تحریک زبان شود، علاوه بر این، تجمع غذا در شیارها می‌تواند باعث تجمع باکتری‌ها شود و نتیجه‌ی آن بوی بد دهان و پوسیدگی‌ دندان‌ها است.

در موارد شدیدتر ممکن است شیارها با قارج کاندیدا آلبیکنس آلوده شوند و مشکلاتی را برای بیماران ایجاد نمایند. در این صورت نیاز به دریافت داروهای ضد قارچ موضعی است.

بهترین روش درمان این عارضه این است که بهداشت دهان و دندان به خوبی رعایت شود تا از ایجاد هرگونه عفونت پیشگیری شود. مسواک زدن دندان‌ها و روی زبان حداقل دو مرتبه در روز باید انجام شود و به صورت منظم جهت معاینات دندانپزشکی مراجعه نمائید. علاوه بر مسواک‌های معمولی ابزار مخصوصی در داروخانه‌ها موجود هستند که به طور ویژه برای پاکسازی زبان طراحی شده‌اند. با راهنمایی دندانپزشک خود می‌توانید یکی از این وسیله‌ها را تهیه نمائید.

به طور کلی درمان خاصی برای زبان شیاردار لازم نیست و در صورتی که بهداشت دهان و دندان به خوبی رعایت شود هیچ گونه عارضه‌ای برای بیمارن ایجاد نخواهد شد.

در نهایت بدانید که…

بیماری زبان شیاردار با ایجاد شیارهای کم عمق و یا عمیق روی زبان همراه است. زبان شیاردار یک بیماری جدی نیست و تنها در مواردی که عمق شیارها زیاد باشد ممکن است موجب بوی بد دهان، درد و ناراحتی جزئی، پوسیدگی دندان و یا عفونت‌های خفیف شود.

در کودکانی که دچار زبان شیاردار هستند با افزایش سن عمق شیارها ممکن است افزایش پیدا کند در نتیجه این کودکان باید معاینات دندانپزشکی را به صورت مرتب انجام دهند.

علت و درمان حساسیت دندان

درد ناشی از سرما و گرمایی که به دندان ها وارد می شود را در اصطلاح حساسیت دندان می گویند. اما علت این حساسیت در برخی افراد چیست؟ حساسیت زمانی رنج آور خواهد شد که، افراد برای جلوگیری از بروز آن از خوردن و یا آشامیدن انواع خوراکی های سرد و گرم اجتناب می کنند. این یعنی از اصلی ترین نیاز انسان به نام خوردن لذت نبرند.. شاید در وحله اول این مشکل بی اهمیت جلوه کند، اما به مروز زمان برای شخص غیر قابل تحمل می شود اما راه حل چیست؟ آیا درمان قطعی برای این مشکل وجود دارد؟

آیا تا به حال هنگام خوردن بستی و یا نوشیدنی داغ حس کرده ا ید که دندان هایتان تیر می کشد؟ آیا برای حل این مشکل به دنبال خمیر دندان های ضد حساسیت بوده اید؟

در ادامه با توجه به توضیحات ندا هادی جراح و دندانپزشک زیبایی به بررسی حساس شدن دندان ها می پردازیم.

حساسیت دندانی چیست؟

آنچه به عنوان حساسیت دندان شناخته می شود، هر گونه حساسیت به محرک های سرما و گرما و مواد غذایی شیرین و ترش است. درد ناشی از حساسیت دندانی می تواند یک دندان، چند دندان و حتی تمام دندان ها را درگیر کرده و خوردن غذا و نوشیدنی ها را برای افراد با ناراحتی همراه کند. اگر حساسیت بعد از جرمگیری و یا سفید کردن دندان برایتان اتفاق می افتد، باید بگوییم این درد کاملا طبیعی بوده و جای نگرانی نیست و بلافاصله از بین خواهد رفت. اما اگر پس از گذشت زمان طولانی درد دندان هایتان ادامه یافت باید به پزشک مراجعه کنید.

علت حساسیت دندان

گرچه این حساسیت ممکن است علل مختلفی داشته باشد، اما از علل شایع می توان موارد زیر را نام برد که به طور کامل در مورد هر کدام از آن ها توضیحاتی را ارائه خواهیم داد.

پوسیدگی دندان ها

یکی از مواردی که منجر به ایجاد حساسیت در دندان ها می شود، پوسیدگی دندان است که عوامل مختلفی مانند باقس ماندن جرم میان دندان ها و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان موجب ایجاد پوسیدگی می شود و همین امر منجر خواهد شد تا دندان ها در مقابل سرما و گرما حساس شوند.

مسواک زدن نادرست

افرادی که به درستی مسواک نزده و در هنگام مسواک زدن به دندان های خود فشار وارد می کنند، به مرور زمان منجر به ایجاد حساسیت در دندان های خود می شوند، بنابراین توصیه می شود که به آرامی و با ملایمت مسواک زده و در جهت عمودی و گردشی مسواک را بر روی سطح دندان ها حرکت دهند.

تحلیل لثه ها و بیماری آن ها

تحلیل لثه ها یکی از دیگر مواردی است که موجب ایجاد حساسیت در دندان ها می شود، در واقع تحلیل لثه یک وضعیت التهابی، از دست رفتن لثه و همینطور عفونت در لثه ها به شمار می رود که به دلیل تحمع باکتری ها بر روی لثه ها رخ می دهد، یکی از نشانه های بارز آن نیز حساسیت دندان است.

دندان قروچه شبانه

ساییده شدن دندان ها که به نام دندان قروچه شناخته می شود و بیشتر افراد در هنگام خواب با آن مواجه می شوند موجب از بین رفتن مینای دندان شده و همین امر منجر به حساسیت دندان ها خواد شد.

تحلیل رفتن مینای دندان

فرسایش مینای دندان که به معنای تحلیل رفتن آن است یکی دیگر از مواردی است که منجر به ایجاد حساسیت در دندان ها می شود. این امر به موجب دلایلی از قبیل مصرف غذاها و نوشیدنی های اسیدی، مصرف مواد قندی و … بروز پیدا خواهد کرد.

دیگر عواملی که منجر به حساسیت می شود عبارتند از:

✅ استفاده از مسواک زبر

✅ خوردن مواد غذایی بیش از اندازه ترش و اسیدی

✅ وجود ریشه خراب دندان

✅ عقب نشینی خط لثه

✅ استفاده بی اندازه از محصولات تمیز کننده دندان

✅ رفلاکس معده و بالا آمدن اسید معده

✅ بیماری هایی که استفراغ را در پی دارد.

درمان حساسیت دندان

در این بخش از مقاله روش هایی را جهت درمان حساسیت دندان معرفی کرده و به طور کامل بررسی خواهیم کرد.

قبل از هرگونه اقدام جهت رفع حساسیت، بهتر است با مراجعه به بهترین دندانپزشک، ابتدا از پوسیده نبودن دندان ها مطمئن شوید و در صورت وجود پوسیدگی درمان را شروع کنید. باید توجه داشته باشید اگر میزان زمانی که شما پس از خوردن خوراکی ها احساس درد می کنید، بیش از 30 ثانیه طول بکشد نشان دهنده وجود علت جدی بوده و باید به پزشک مراجعه کنید.

استفاده از خمیردندان مناسب و ضدحساسیت

برای درمان حساسیت دندانی بهتر است ازخمیر دندان های ضد حساسیت استفاده شود، که به دلیل داشتن نیترات پتاسیوم درد ناشی ازحساسیت را کاهش می دهد. همچنین می بایست این افراد از مسواک های نرم استفاده کنند و توجه داشته باشند که هیچگاه به صورت افقی دندان ها را مسواک نزنید.

استفاده از گارد شبانه

افرادی که به دندان قروچه دچار هستند، باید به پزشک مراجعه کرده و از گارد شبانه دندان استفاده کنند، چرا که فشار ممتد روی دندان باعث ایجاد ترک های ریز روی دندان ها شده که در هنگام خوردن خوراکی های گرم و سرد ایجاد درد خواهد کرد.

فلورایدتراپی

یکی از روش های درمانی دیگری که به منظور برطرف کردن حساسیت دندان ها وجود دارد، فلورایدتراپی است که منجر به تقویت مینای دندان ها شده و به استحکام بیشتر آن نیز کمک خواهد کرد.

عصب کشی

در صورتی که دندان ها دچار پوسیدگی شدید شده باشند و به عصب رسیده باشند، به منظور درمان آن باید از روش عصب کشی دندان استفاده کرد که منجر می شود تا علائم حساسیت از بین برود و همینطور دندان از بین نرود.

پیوند لثه

اگر دلیل حساسیت از بین رفتن و تحلیل بخشی از بافت لثه باشد، باید از جراحی پیوند لثه برای درمان آن استفاده کرد. این کار از ریشه های بیرون زده محافظت کرده و در نهایت موجب کاهش حساسیت دندان خواهد شد.

روش های پیشگیری از حساسیت دندان

برای پیشگیری از حساس شدن دندان ها برخی از موارد را می توان رعایت کرد که عبارتند از:

• مسواک زدن با خمیردندان های حاوی فلوراید دوبار در روز
• استفاده از مسواک های نرم
• تعویض مسواک هر سه ماه یکبار
• خودداری از مسواک زدن بلافاصله بعد از خوردن و آشامیدن
• کاهش مصرف غذاهای شیرین، نوشیدنی های گازدار و اسیدی
• برطرف کردن دندان قروچه
• مراجعه به دندانپزشکی به طور مرتب

در نهایت…

در این مقاله به طور کامل در مورد حساسیت دندان و همینطور علت ها، روش های درمان و روش های پیشگیری از بروز آن صحبت کردیم و به این نتیجه رسیدیم که مهم ترین عامل در حساس شدن دندان ها عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است که مشکلات زیادی را برای افراد ایجاد خواهد کرد، بنابراین برای جلوگیری از بروز هر گونه اتفاقی در رعایت بهداشت دهان و دندان خود کوشا باشید.

آفت دهان و درمان آن

آفت دهان یکی از انواع شایع زخم هایی است که در دهان ایجاد می‌شود. آفت یک زخم دردناک و باز در داخل دهان می‌باشد. رنگ آفت ممکن است سفید و یا زرد باشد، اطراف این زخم با یک هاله‌ی قرمز معمولاً پوشانده می‌شود. آفت دهان در هر سنی ممکن است ایجاد شود، شیوع آفت دهان در خانم‌ها بیشتر از آقایان می‌باشد. گاهی اوقات آفت دهان ممکن است در میان تمام اعضاء خانواده دیده شود.

آفت دهان نباید با تاول اشتباه گرفته شود، به طور کلی علائم و شکل این دو زخم کاملاُ با یکدیگر متفاوت می‌باشد. در مواردی که زخم برای مدت طولانی در دهان باقی می‌ماند و با گذشت زمان اثری از بهبودی دیده نمی‌شود جهت تشخیص دقیق و درمان‌های مناسب باید به پزشک مراجعه نمائید. در این مقاله به طور کامل به بررسی این موضوع و نحوه درمان آن خواهیم پرداخت.

علل تشکیل آفت دهان

آفت دهان بنا به دلایل مختلفی ممکن است ایجاد شود که مهمترین آنها عبارتند از:

• عفونت‌های ویروسی
• مشکلات سیستم ایمنی بدن
• صدمه به دهان در حین درمان‌های دندانپزشکی
• تمییز کردن بیش از حد دهان
• گاز گرفتن زبان و یا گونه
• استرس
• کمبود برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی در رژیم غذایی روزانه مانند آهن، اسید فولیک و ویتامین B12
• تغییرات هورمونی
• حساسیت به برخی مواد غذایی

در برخی موارد نیز آفت دهان بدون هیچ گونه دلیل خاصی ممکن است ایجاد شود.

علائم آفت دهان

برای تشخیص این مشکل باید به طور کامل با علائم آن آشنا باشید، علائم آفت دهان عبارتند از:

• یک یا چند برجستگی به رنگ قرمز دردناک که به یک زخم باز سفید تبدیل می‌شود.
• مرکز زخم به رنگ سفید و یا زرد می‌باشد.
• اندازه‌ی آن معمولاً کمتر از 1 سانتی متر می‌باشد.
• با شروع درمان رنگ زخم به خاکستری تبدیل می‌شود.
• در برخی مواقع ممکن است تب، تورم غدد لنفاوی و یا احساس ناراحتی دیده شود.
• درد ایجاد شده به علت آفت دهان معمولاُ پس از چند روز از بین می‌رود.

انواع آفت دهان

آفت دهانی دارای انواع مختلفی می باشد که در ادامه آن ها را بررسی خواهیم کرد.

آفت دهان کوچک

یکی از شایع ترین نوع آفت دهان، این نوع آفت می باشد که به صورت بیضی شکل با لبه های قرمز رنگ می باشد. از علائم دیگر آن می توان به دردناک بودن آن ها به خصوص در هنگام غذا خوردن اشاره کرد و اینکه نکته ی دیگری که در خصوص این نوع آفت وجود دارد بهبودی این زخم در عرض یک الی دو هفته می باشد.

آفت دهانی بزرگ

این نوع از آفت ها به طور معمول لبه های نامنظم و غیرعادی دارند و بسیار عمیق و بزرگ هستند و از علائم دیگر آن درد بسیار شدید این آفت ها می باشد. درمان و از بین رفتن آفت دهانی بزرگ به طور معمول تا 6 هفته طول کشیده و همچنین اثری از جای زخم نیز باقی نخواهد ماند.

آفت دهانی تبخالی

این نوع از آفت دهانی به طور معمول در افراد مسن بیشتر رم می دهد، که کوچک بوده و به صورت لبه های نامنظم مشاهده خواهند شد و به طور معمول در یک الی دو هفته بعد از درمان بهبود خواهند یافت از علائم دیگر این روش می توان به تب، درد و تورم غدد لنفاوی نیز اشاره کرد.

روش‌های تشخیص آفت دهان

در اغلب موارد پزشک با مشاهده‌ی زخم می‌تواند آفت دهان را تشخیص دهد. در مواردی که زخم عود می‌نماید و یا به مدت طولانی باقی می‌ماند آزمایش‌هایی جهت بررسی آلرژی‌های دارویی، عامل ایجاد عفونت، تمایز آفت از تبخال، تاول و سایر زخم‌های دهان انجام می‌شود.

اغلب آفت‌های دهان در عرض 7 تا 10 روز از بین می‌رود اما در برخی موارد ممکن است 3 هفته زمان جهت بهبود کامل زمان نیاز باشد. در بیمارانی که آفت دهان پس از 3 هفته همچنان باقی مانده است ممکن است پزشک آزمایش‌هایی مانند بیوپسی از زخم را تجویز نماید. آفت‌ها از سلول‌های سرطانی تشکیل نشده‌اند و باعث ابتلا به سرطان نیز نمی‌شوند اما بررسی‌های سلولی جهت تشخیص علت دقیق ایجاد آفت به منظور انتخاب درمان مناسب لازم می‌باشد.

درمان آفت دهان

روش های مختلفی برای درمان آفت دهان وجود دارد که باید برای انتخای درمان مناسب به بهترین دندانپزشک مراجعه نمایید. در ادامه روش های درمان را معرفی خواهیم کرد.

درمان خانگی

در اکثر موارد آفت‌های دهان بدون هیچ گونه درمان و مداخله‌ی پزشکی از بین می‌رود. روش‌هایی که در بهبود سریعتر آفت‌های دهانی موثر می‌باشند عبارتند از:

• عدم مصرف غذاهای تند و یا مصرف هرگونه ماده‌ی غذایی که منجر به ایجاد درد در ناحیه آفت می‌شود.
• جهت کاهش درد می‌توانید از مسکن‌های بدون نسخه استفاده نمائید.
• استفاده از آب نمک و دهان شویه‌های ملایم جهت شستشوی دهان (از دهان شویه‌های حاوی الکل استفاده نکنید، دهان شویه‌های حاوی الکل می‌توانند موجب تحریک زخم و افزایش درد درد محل زخم شوند)
• دهان شویه‌های بی حس کننده یا قطره های بی حس کننده می‌تواند در کاهش درد ناشی از آفت دهان موثر باشند.
• پراکسید هیدروژن را با آب مخلوط نمائید و با استفاده از یک سواب پنبه‌ای مقداری از محلول را مستقیماً روی زخم قرار دهید. این مراحل را روزی 3 الی 4 مرتبه تکرار نمائید.

دارو درمانی

آفت‌ها معمولاً در طی 10 الی 14 روز خود به خود بهبود می‌یابند اما در صورتی که آفت دهان با درمان‌های خانگی بهبود نیافت یا میزان درد در طی چند روز کاهش نیافت باید به یک پزشک مراجعه نمائيد، داروهایی که پزشک برای شما تجویز می‌نماید معمولاً شامل این موارد می‌باشد:

• دهان شویه کلرهگزیدین
• داروهای کورتیکواستروئید که ممکن است به صورت قرص تجویز شود و یا محلول‌هایی که مستقیماُ در ناحیه زخم قرار می‌گیرند.

سخن پایانی

در این مقاله به طور کامل در مورد آفت دهان و روش های درمان آن صحبت کردیم و بدین نتیجه رسیدیم که برای درمان آن باید به دندانپزشک باتجربه و بامهارت مراجعه کنید. و توصیه می شود جهت جلوگیری از تشکیل آفت دهان توصیه می‌شود روزانه 2 بار دندان‌های خود را مسواک بزنید و هر روز از نخ دندان استفاده نمائید. همچنین انجام معاینات دندانپزشکی به صورت منظم 2 بار در سال توصیه می‌شود.

در صورتی که بیشتر از 2 یا 3 بار در سال دچار آفت دهان می‌شوید و یا در صورتی که همراه با آفت دچار علائمی مانند تب، اسهال، سردرد، بثورات پوستی هستید باید برای بررسی‌های دقیق به یک پزشک متخصص مراجعه نمائید.

ژنژیویت یا التهاب لثه؛ علائم، دلائل و درمان

ژنژیویت یک نوع شایع و خفیف بیماری لثه (بیماری پریودنتال) است که باعث تحریک، قرمزی، التهاب لثه و عفونت لثه در اطراف پایه دندان می شود. مهم است که التهاب لثه را جدی بگیرید و به سرعت آن را درمان کنید، ژنژیویت منجر به بیماری لثه بسیار جدی تری به نام پریودنتیت و از دست دادن دندان می‌شود و شایع ترین علت التهاب لثه، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است که عادات خوب بهداشت دهان و دندان، مانند مسواک زدن حداقل دو بار در روز، نخ دندان کشیدن روزانه و معاینات منظم دندانپزشکی به پیشگیری از التهاب لثه کمک می‌کند.

علائم التهاب لثه

لثه های سالم سفت و صورتی کم رنگ هستند و محکم در اطراف دندان قرار می گیرند. علائم و نشانه های التهاب لثه عبارتند از:

• لثه های متورم یا پف کرده
• لثه های قرمز تیره
• لثه هایی که هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن به راحتی خونریزی می کنند.
• بوی بد دهان
• عقب رفتن لثه
• لثه های نرم

علل بروز التهاب لثه

شایع ترین علت التهاب لثه، بهداشت نامناسب دهان است که باعث ایجاد پلاک روی دندان ها شده و باعث التهاب بافت های اطراف لثه می شود که در اینجا نحوه پلاک می تواند منجر به التهاب لثه شود.

پلاک یک لایه نامرئی و چسبنده است که عمدتا از باکتری‌ها تشکیل شده است که وقتی نشاسته و قند موجود در غذا با باکتری‌هایی که به طور معمول در دهان شما وجود دارند برهم‌کنش می‌کنند، روی دندان‌ها ایجاد می‌شود که پلاک به حذف روزانه نیاز دارد زیرا به سرعت دوباره تشکیل می شود.

پلاک به جرم تبدیل شده و پلاک‌هایی که روی دندان‌های شما باقی می‌مانند، می‌توانند در زیر خط لثه سخت شوند و به جرم دندان تبدیل شوند که باکتری‌ها را جمع‌آوری می‌کند، این مسئله حذف پلاک را دشوارتر کرده و یک سپر محافظ برای باکتری ها ایجاد می کند و باعث تحریک در امتداد خط لثه می شود. برای از بین بردن جرم دندان به تمیز کردن حرفه ای دندان نیاز دارید.

هنگامی که لثه ملتهب می شود هر چه مدت زمان طولانی تری این پلاک روی دندان های شما باقی بماند، قسمتی از لثه اطراف پایه دندان شما را بیشتر تحریک می کند و باعث التهاب می شود. با گذشت زمان، لثه های شما متورم می شوند و به راحتی خونریزی می کنند و پوسیدگی دندان نیز منجر می‌شود و در صورت عدم درمان، التهاب لثه می تواند به پریودنتیت و در نهایت از دست دادن دندان پیشرفت کند.

عوامل خطر التهاب لثه

ژنژیویت شایع است و هر کسی ممکن است به آن مبتلا شود، عواملی که می توانند خطر ابتلا به ژنژیویت را افزایش دهند عبارتند از:

• عادات بد مراقبت از دهان
• سیگار کشیدن یا جویدن تنباکو
• سن بالاتر
• دهان خشک
• تغذیه نامناسب، از جمله کمبود ویتامین C
• همچنین ترمیم های دندانی که به درستی روی آن ها قرار نمی گیرند یا دندان های کجی که تمیز کردن آن ها دشوار است.

شرایطی مانند سرطان خون، HIV یاAIDS  یا درمان سرطان داروهای خاصی مانند فنی توئین Dilantin، Phenytek  برای تشنج های صرع و برخی مسدود کننده های کانال کلسیم، که برای آنژین صدری، فشار خون بالا و سایر شرایط استفاده می شود، همچنین تغییرات هورمونی، مانند تغییرات مربوط به بارداری، چرخه قاعدگی یا استفاده از قرص های ضد بارداری، ژنتیک و شرایط پزشکی مانند برخی عفونت های ویروسی و قارچی منجر به ضعف سیستم ایمنی شده و در نتیجه احتمال التهاب لثه وجود دارد.

عوارض التهاب لثه

ژنژیویت درمان نشده می تواند به بیماری لثه تبدیل شود که به بافت و استخوان زیرین گسترش می یابد (پریودنتیت)، یک بیماری بسیار جدی تر که می تواند منجر به از دست دادن دندان شود.

تصور می شود که التهاب مزمن لثه با برخی از بیماری های سیستمیک مانند بیماری های تنفسی، دیابت، بیماری عروق کرونر، سکته مغزی و آرتریت روماتوئید مرتبط است و برخی تحقیقات نشان می دهد که باکتری های مسئول پریودنتیت از طریق بافت لثه وارد جریان خون شما شده و احتمالا بر قلب، ریه ها و سایر قسمت های بدن شما تأثیر بگذارند.

ترانچ دهان که به نام ژنژیویت اولسراتیو نکروزان (NUG) نیز شناخته می شود، شکل شدیدی از التهاب لثه است که باعث دردناک شدن، عفونی شدن، خونریزی لثه و زخم می شود.

جلوگیری از التهاب لثه

بهداشت دهان و دندان خوب بدان معناست که دندان های خود را حداقل دو بار در روز به مدت دو دقیقه مسواک بزنید و صبح و قبل از رفتن به رختخواب و حداقل یک بار در روز از نخ دندان استفاده کنید، بهتر است بعد از هر وعده غذایی یا میان وعده یا همانطور که دندانپزشک شما توصیه می کند مسواک بزنید و نخ دندان کشیدن قبل از مسواک زدن به شما این امکان را می دهد که ذرات غذا و باکتری های شل شده را پاک کنید.

ویزیت منظم دندانپزشکی معمولا هر شش تا 12 ماه یکبار برای تمیز کردن به دندانپزشک یا بهداشت دندان خود مراجعه کنید، اگر عوامل خطری دارید که شانس ابتلا به پریودنتیت را افزایش می دهد، مانند خشکی دهان، مصرف برخی داروها یا سیگار کشیدن باید دقت بیشتری در تمیز کردن دندان‌های خود داشته باشید و اشعه ایکس سالانه می تواند به شناسایی بیماری هایی که با معاینه بصری دندان دیده نمی شوند کمک کند و تغییرات در سلامت دندان شما را بررسی کند.

اقدامات بهداشتی خوب اقداماتی مانند تغذیه سالم و مدیریت قند خون در صورت ابتلا به دیابت نیز برای حفظ سلامت لثه مهم هستند.

تشخیص التهاب لثه

دندانپزشکان معمولا التهاب لثه را بر اساس موارد زیر تشخیص می دهند:

• تاریخچه دندانپزشکی و شرایطی که در علائم شما نقش داشته باشد را بررسی می‌کند.

• معاینه دندان ها، لثه ها، دهان و زبان برای علائم پلاک و التهاب.

• اندازه گیری عمق پاکت شیار بین لثه و دندان با قرار دادن یک پروب دندانی در کنار دندان در زیر خط لثه، معمولا در چندین محل در سراسر دهان که در یک دهان سالم، عمق پاکت معمولا بین 1 تا 3 میلی متر است و عمق بیشتر از 4 میلی متر نشان دهنده بیماری لثه است.

• اشعه ایکس دندان برای بررسی از دست دادن استخوان در مناطقی که دندانپزشک شما پاکت های عمیق تری را می بیند.

اگر بیماری لثه شما پیشرفته باشد، بهترین دندانپزشک شما را به متخصص بیماری های لثه (پریودنتیست) ارجاع می‌دهد.

درمان التهاب لثه

درمان التهاب لثه (ژنژیویت) معمولا شامل مراحل زیر است:

پاکسازی دندان‌ها و لثه‌ها

اولین قدم در درمان، از بین بردن پلاک‌ها و جرم‌های دندانی است که عامل اصلی التهاب لثه هستند. این کار توسط دندانپزشک با استفاده از ابزارهای خاص برای تمیز کردن دندان‌ها انجام می‌شود.

ترمیم دندان

ترمیم دندان در صورت نیاز دندان‌های نامرتب یا تاج‌ها، بریج‌ها یا سایر ترمیم‌های دندانی نامناسب ممکن است لثه‌های شما را تحریک کرده و حذف پلاک را در طول مراقبت روزانه از دهان سخت‌تر کند، اگر مشکلات دندان ها یا ترمیم های دندانی به التهاب لثه شما کمک کند، دندانپزشک شما ممکن است رفع این مشکلات را توصیه کند.

مسواک زدن صحیح و منظم

استفاده از مسواک نرم و مسواک زدن حداقل دو بار در روز با خمیر دندان فلورایدی بسیار مهم است. همچنین استفاده از نخ دندان برای پاکسازی میان دندان‌ها به حذف پلاک‌ها کمک می‌کند.

دهان‌شویه‌های ضدباکتریال

دندانپزشک برای کنترل عفونت و کاهش التهاب، دهان‌شویه‌های ضدباکتریال تجویز می‌کند و این دهان‌شویه‌ها به کاهش پلاک و باکتری‌های موجود در دهان کمک می‌کنند.

کنترل عوامل خطر

در صورتی که عواملی مانند سیگار کشیدن، دیابت، یا تغذیه ناسالم عامل التهاب لثه باشند، باید این عوامل کنترل شوند که ترک سیگار، بهبود رژیم غذایی و کنترل قند خون می‌تواند در درمان مؤثر باشد.

پیگیری و مراقبت‌های دوره‌ای

پس از درمان اولیه، دندانپزشک برنامه‌ای برای بازدیدهای دوره‌ای و پاکسازی دندان‌ها به منظور پیشگیری از عود التهاب لثه تعیین می‌کند.

در صورتی که التهاب لثه درمان نشود و به پریودنتیت تبدیل گردد، درمان‌های پیچیده‌تری مانند جراحی لثه لازم است.

چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده علائم زیر باید به دندانپزشک مراجعه نمایید:

1. اگر هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان، لثه‌ها خونریزی کنند.
2. ادامه پیدا کردن تورم و قرمزی لثه‌ها
3. درد یا حساسیت لثه‌ها به ویژه در هنگام مصرف غذاهای گرم یا سرد.
4. بوی بد دهان
5. پس‌روی لثه‌ها
6. تغییرات در وضعیت دندان‌ها

اگر هر یک از این علائم را مشاهده کردید، مراجعه به دندان‌پزشک برای تشخیص دقیق و شروع درمان ضروری است و درمان زودهنگام می‌تواند از پیشرفت بیماری و مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند.

سوالات متداول

در نهایت…

التهاب لثه یک بیماری شایع است که به دلیل تجمع پلاک و باکتری‌ها بر روی دندان‌ها و لثه‌ها ایجاد می‌شود، اگرچه در مراحل ابتدایی معمولا بدون درد است، اما در صورت عدم درمان،  به بیماری‌های جدی‌تری مانند پریودنتیت تبدیل می‌شود که باعث آسیب به دندان‌ها و استخوان‌های حمایتی آن‌ها شده و پیشگیری از طریق رعایت بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک بسیار مهم است.