جراحی دندان نهفته به چه صورت است؟

جراحی دندان نهفته به فرایند بیرون آوردن و برداشتن دندان‌هایی گفته می‌شود که به دلیل عدم فضای کافی در فک یا موانع دیگر، به طور کامل از لثه بیرون نیامده‌اند. این وضعیت معمولاً برای دندان‌های عقل رخ می‌دهد اما می‌تواند دندان‌های دیگر را نیز تحت تأثیر قرار دهد. جراحی با هدف پیشگیری از درد، عفونت، یا آسیب به دندان‌های مجاور انجام می‌شود و معمولاً تحت بی‌حسی موضعی یا بیهوشی سبک صورت می‌گیرد. تشخیص و درمان به موقع توسط دندانپزشک یا جراح فک و صورت اهمیت بسیاری دارد.

دندان نهفته یعنی چه؟

دندان نهفته به دندانی گفته می‌شود که به دلایل مختلفی مانند کمبود فضای کافی در فک، زاویه رشد نادرست، یا موانع دیگر، نتوانسته است به‌ طور کامل از لثه خارج شود. این دندان‌ها به طور معمول در زیر بافت لثه یا داخل استخوان فک باقی می‌مانند. دندان‌های عقل بیشترین احتمال نهفتگی را دارند، اما این وضعیت برای دندان‌های دیگر نیز رخ می‌دهد. درمان اصولا شامل جراحی برای خارج کردن دندان نهفته است.

علائم نهفتگی دندان

شایع‌ترین علائم عبارتند از:

• درد یا فشار در ناحیه فک و لثه به خصوص در محل دندان نهفته.

• در اطراف دندان نهفته التهاب و تورم دیده می‌ شود.

• تجمع باکتری‌ها در اطراف دندان نهفته می‌تواند عفونت ایجاد کند و باعث بوی بد دهان شود.

• مشکل در باز و بسته کردن دهان به دلیل درد یا فشار ناشی از دندان نهفته.

• ایجاد کیست یا آسیب به دندان‌های مجاور

• سردرد یا درد منتشر در صورت و گوش

علت ایجاد دندان نهفته

یکی از شایع ترین و رایج ترین علت دندان های نهفته این است که طول قوس فکی کمتر از طول قوس دندان فکی است. یعنی طول قوس فکی وقتی کوچکتر از طول قوس دندان باشد.

علت‌های ایجاد دندان نهفته می‌تواند متنوع باشد و به عوامل زیر بستگی دارد:

• کمبود فضای کافی در فک

• اگر اندازه فک کوچک باشد، فضای کافی برای رشد دندان‌ها وجود نخواهد داشت.

• دندان ممکن است در جهت اشتباهی رشد کند و نتواند از لثه خارج شود.

• دندان‌های مجاور یا ساختارهای استخوانی ممکن است مانع رویش دندان شوند.

• برخی افراد به دلایل ژنتیکی بیشتر مستعد داشتن دندان نهفته هستند.

• مشکلاتی مانند تأخیر در رشد یا بیماری‌های مرتبط با فک و دندان می‌توانند باعث نهفتگی شوند.

تشخیص دقیق نیازمند معاینه دندانپزشکی و تصاویر رادیوگرافی است.

دلایل عدم رشد دندان

• هنگامی که تراکم زیاد استخوان زیاد باشد به دندان اجازه رویش را نمی دهد.
• گاهی اوقات شاید استخوان تراکم زیادی نداشته باشد ولی ضخامت بافتی که بر روی این استخوان یا دندان قرار گرفته به قدری زیاد می شود که اجازه این رشد را نمی دهد.
• بیمار ممکن است بیمار به دلایل مادرزادی دندان های نهفته داشته باشد.
• یکی از شایع ترین و رایج ترین علت دندان های نهفته این است که طول قوس فکی کمتر از طول قوس دندان فکی است. یعنی طول قوس فکی وقتی کوچکتر از طول قوس دندان باشد، فضای کافی برای رویش این دندان در فک نیست و این دندان به صورت نهفته باقی می ماند.

دندان های نهفته شامل چه دندان هایی می شود؟

بسیاری از مردم تصور می کنند در فک فقط دندان های عقل نهفته می شوند در صورتی که چنین چیزی نیست. دندان های نهفته ممکن است شامل دندان های عقل، دندان های نیش فک بالا، دندان های آسیاب کوچک فک پایین باشند

• دندان‌های عقل (سومین دندان آسیا) شایع‌ترین نوع دندان نهفته که معمولاً به دلیل کمبود فضای کافی در فک، در زیر لثه یا استخوان باقی می‌ماند.
• پس از دندان‌های عقل، بیشترین احتمال نهفتگی مربوط به دندان‌های نیش است، که نقش مهمی در ساختار و زیبایی لبخند دارند.
• دندان‌های پیشین یا آسیاهای کوچک، این دندان‌ها به ندرت دچار نهفتگی می‌شوند اما در برخی موارد، به ویژه در اثر ازدحام دندان‌ها، ممکن است نهفته بمانند.

دندان نهفته می‌تواند مشکلاتی مانند درد، عفونت، یا آسیب به دندان‌های مجاور ایجاد کند و معمولاً نیازمند جراحی است.

تشخیص دندان های نهفته

راحت ترین و سریع ترین مرحله تشخیص عکس ایکس ری یا رادیوگرافی است. به همین دلیل زمانی که بیماران به مراکز درمانی مراجعه می کنند بهترین دندانپزشک از آنها می خواهد یک عکس OPG یا پانورکس تهیه کنند که از طریق این عکس ها تشخیص دهند که نهفتگی دندان ها به چه شکل است.

سن مناسب برای تشخیص دندان های نهفته

بهتر است زمانی که فرد به سن 15 تا 17 سالگی میرسد یک عکس ایکس ری برای جراحان دندان پزشک تهیه کند. پزشک با مشاهده این عکس به وجود و موقعیت دندان های نهفته پی می برد. به عنوان یک قانون کلی درعلم دندان پزشکی هیچ دندان نهفته ای در فک بعد از اینکه شناسایی شد نباید بماند مگر اینکه جراح مجاز به خارج کردن آن نباشد.

بیشتر بخوانید: بهترین سن برای جراحی دندان عقل چه سنی می باشد؟

چه زمانی دندان نهفته باید خارج شود؟

• دندن های نهفته و دندان هایی که در فک قرار می گیرند اولین مشکلی که می توانند ایجاد کنند، بیماری الیاف نگه دارنده دندان های دیگر هستند. زمانی که دندان عقل به صورت نهفته در دهان باشد استخوان خلف دندانی که در مجاورت این دندان عقل قرار گرفته تراکم خود را از دست می دهد. زمانی که این تراکم از دست برود یک فضایی برای باقی ماندن غذا ایجاد می شود.
• زمانی که دندان عقلی نهفته است باعث ایجاد تحلیل ریشه دندان مجاور و یا پوسیدگی دندان مجاور می شود.
• عارضه پریکرونایتس، این پدیده شامل التهاب و عفونت الیاف اطراف دندان عقل است. در حالت عادی میزان باکتری های موجود در دهان با بالانسی که در دهان ایجاد می کند عارضه ای برای برای دهان ایجاد نمی کند به محض اینکه فرد دچار یک بیماری تنفسی می شود باکتری های فرصت طلب از جمله باکتری های غیرهوازی عارضه پریکرونایتس را ایجاد می کنند یعنی در الیافی که در مجاورت دندان عقل هستند تورم و عفونت شدید ایجاد می شود که حتی فرد دچار محدودیت در باز شدن فک می شود.

نحوه جراحی دندان نهفته

جراحی دندان نهفته به مراحل زیر انجام می‌شود:

دندانپزشک یا جراح فک و صورت ابتدا معاینه بالینی انجام داده و از تصاویر رادیوگرافی (پانورامیک یا CBCT) برای ارزیابی محل و وضعیت دندان استفاده می‌کند.

جراحی تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. در موارد خاص، ممکن است از بیهوشی عمومی استفاده شود. برای دسترسی به دندان نهفته، جراح برشی روی لثه ایجاد می‌کند. در صورت نیاز، بخش‌هایی از استخوان اطراف دندان نیز برداشته می‌شود. اگر دندان بزرگ باشد یا موقعیت آن پیچیده باشد، ممکن است به قطعات کوچکتر تقسیم شده و سپس خارج شود.

پس از برداشت دندان، محل جراحی تمیز شده و بخیه زده می‌شود. بیمار باید دستورات مربوط به مصرف داروها، بهداشت دهان، و رژیم غذایی نرم را رعایت کند. همچنین، استفاده از کمپرس سرد برای کاهش تورم توصیه می‌شود.

مدت بهبودی چند روز تا یک هفته است، اما ممکن است بسته به شرایط بیمار متفاوت باشد.

عوارض نکشیدن دندان نهفته

افرادی که دندان های نهفته دارند باید بدانند که این دندان ها قابلیت بسیار بالایی برای تبدیل شدن به کیست و تومورهای فکی دارند. فولیکول های دندان های نهفته مستعد تبدیل به کیست هستند. این کیست ها توانایی تبدیل به تومورهای بدخیم را را دارند. در این مرحله علاوه بر خارج کردن دندان نهفته برای خارج کردن تومور و پاکسازی ناحیه ممکن است بخشی از فک خود را نیز از دست بدهید. از دیگر مشکلاتی که می توان در پی خارج نکردن دندان عقل به آن اشاره کرد شکستگی استخوان فک و تشکیل تومورها و کیست ها در آن ناحیه است.

عوارض کشیدن دندان نهفته

هر چه سن افراد بالاتر می رود طبیعتا بیماری ها و خطرهای ریز فاکتورهایی که این فرد ممکن است بدست بیاورد زیاد است.  بیمار با بالا رفتن سن ممکن است به بیمارهای قلبی و عروقی و بیماری های سیستمیک دچار شود و از طرفی با بالا رفتن تراکم استخوان در آن ناحیه پزشک باید احتیاط لازم را در جراحی دندان نهفته داشته باشد.

سوالات متداول

 در نهایت…

جراحی دندان نهفته روشی مؤثر برای درمان مشکلات ناشی از دندان‌هایی است که به طور کامل از لثه خارج نشده‌اند. این جراحی با هدف کاهش درد، پیشگیری از عفونت، و حفظ سلامت دندان‌های مجاور انجام می‌شود. با انتخاب پزشک متخصص، رعایت دستورات پس از جراحی، و توجه به مراقبت‌های لازم، می‌توان روند بهبودی را تسریع کرده و از عوارض احتمالی جلوگیری کرد. تشخیص به‌ موقع اهمیت زیادی در موفقیت درمان دارد.