شکستن کامپوزیت دندان و نحوه ترمیم آن
آیا تا به حال هنگام گاز زدن غذا یا وارد شدن ضربه به دندان، متوجه ترک یا شکستن کامپوزیت شده‌اید؟ شکستن کامپوزیت دندان یکی از مشکلاتی است که به دلایل مختلفی مانند فشار زیاد، عادات نادرست یا فرسودگی مواد ترمیمی رخ می‌دهد، اگرچه این اتفاق قابل درمان است، اما بی توجهی به آن باعث آسیب بیشتر به دندان یا کاهش زیبایی لبخند می‌شود، در این مقاله با دلایل شکستن کامپوزیت، علائم، روش های ترمیم و راهکارهای پیشگیری از این مشکل آشنا خواهید شد.
علت شکستگی کامپوزیت
کامپوزیت دندان با وجود استحکام مناسب، در برابر فشارهای شدید یا برخی عادت های نادرست دچار ترک یا شکستگی می‌شود و شناخت عوامل مؤثر در این مشکل به شما کمک می‌کند از آسیب به کامپوزیت جلوگیری کرده و طول عمر آن را افزایش دهید.
جویدن غذاهای بسیار سفت
گاز زدن مواد غذایی سفت مانند یخ، آب نبات، ته دیگ یا آجیل با پوست، فشار زیادی به کامپوزیت وارد می‌کند، اگر این فشار از مقاومت ماده ترمیمی بیشتر باشد، احتمال ترک خوردن یا شکستن آن افزایش می‌یابد و بهتر است برای جویدن این مواد از دندان‌های عقب استفاده کرده و از وارد کردن فشار مستقیم به دندان‌های کامپوزیت شده، به ویژه دندان‌های جلویی، خودداری کنید.
دندان‌قروچه (براکسیسم)
افرادی که در خواب یا بیداری دندان های خود را روی هم فشار می‌دهند، نیروی زیادی به کامپوزیت وارد می‌کنند و این فشار مداوم به مرور زمان باعث ایجاد ترک های ریز، لب پریدگی یا حتی شکستگی کامل کامپوزیت می‌شود و استفاده از محافظ شبانه یا نایت گارد در افراد مبتلا به دندان قروچه، یکی از مؤثرترین راه‌های پیشگیری از این مشکل است.
ضربه به دندان
وارد شدن ضربه در اثر زمین خوردن، تصادف، فعالیت های ورزشی یا برخورد اجسام سخت با صورت، از دلایل شایع شکستگی کامپوزیت است و شدت آسیب به میزان ضربه و محل قرارگیری کامپوزیت بستگی دارد، استفاده از محافظ دهان هنگام ورزش‌های پربرخورد خطر آسیب به دندان‌ها و کامپوزیت را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.
استفاده نادرست از دندان‌ها
برخی افراد از دندان های خود برای باز کردن درِ بطری، شکستن تخمه، باز کردن بسته بندی یا نگه داشتن اجسام استفاده می‌کنند و این عادت‌ها فشار غیرطبیعی به کامپوزیت وارد کرده و احتمال لب پریدگی یا شکستگی آن را افزایش می‌دهد، دندان‌ها فقط برای جویدن غذا طراحی شده‌اند و نباید به‌عنوان ابزار استفاده شوند.
کیفیت پایین مواد کامپوزیتی
کیفیت مواد مورد استفاده در دوام کامپوزیت نقش مهمی دارد و اگر از کامپوزیت های نامرغوب یا غیراستاندارد استفاده شود، مقاومت آن در برابر فشار و سایش کمتر خواهد بود و احتمال شکستگی در مدت کوتاه تری افزایش می‌یابد، انتخاب مواد باکیفیت و برندهای معتبر، ماندگاری ترمیم را بیشتر می‌کند.
اجرای نامناسب کامپوزیت
مهارت دندانپزشک در آماده سازی دندان، نحوه اتصال کامپوزیت و فرم دهی آن تأثیر مستقیمی بر استحکام ترمیم دارد و اگر کامپوزیت به درستی روی دندان قرار نگیرد یا باندینگ مناسبی ایجاد نشود، احتمال جدا شدن یا شکستن آن در آینده بیشتر خواهد بود، مراجعه به بهترین دندانپزشک زیبایی در تهران باتجربه اهمیت زیادی در پیشگیری از این مشکل دارد.
فرسودگی و پایان عمر کامپوزیت
کامپوزیت دندان دائمی نیست و پس از چند سال به دلیل جویدن مداوم، تغییرات دمایی و سایش طبیعی، مقاومت خود را از دست می‌دهد، در این شرایط احتمال ایجاد ترک یا شکستگی بیشتر می‌شود و معاینات دوره‌ای به دندانپزشک کمک می‌کند در صورت مشاهده علائم فرسودگی، پیش از ایجاد آسیب جدی اقدام به ترمیم یا تعویض کامپوزیت کند.
عدم رعایت مراقبت های پس از کامپوزیت
بی‌توجهی به توصیه های دندانپزشک، مانند مصرف مداوم غذاهای سفت، رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان یا مراجعه نکردن برای معاینات دوره‌ای، طول عمر کامپوزیت را کاهش می‌دهد و رعایت مراقبت های روزانه و چکاپ منظم، احتمال شکستگی را کاهش داده و به حفظ زیبایی و عملکرد کامپوزیت کمک می‌کند.
شکستگی کامپوزیت در دندان‌های جلو و عقب چه تفاوتی دارد؟
اگرچه کامپوزیت در دندان‌های جلو و عقب از یک ماده ساخته می‌شود، اما محل قرارگیری آن باعث تفاوت در نوع فشار، علت شکستگی و روش ترمیم می‌شود و آگاهی از این تفاوت‌ها به مراقبت بهتر از کامپوزیت و افزایش طول عمر آن کمک می‌کند.
| مورد مقایسه | کامپوزیت دندان‌های جلو | کامپوزیت دندان‌های عقب |
|---|---|---|
| علت شایع شکستگی | ضربه، گاز زدن مواد سفت یا استفاده نادرست از دندان | فشار زیاد هنگام جویدن و دندان قروچه |
| میزان فشار وارد شده | کمتر از دندان‌های عقب | بسیار بیشتر به دلیل نقش اصلی در جویدن غذا |
| نوع شکستگی | لب پریدگی، ترک یا شکستن لبه های کامپوزیت | ترک های عمیق، ساییدگی یا شکستگی بخش بزرگی از ترمیم |
| تأثیر بر ظاهر | به دلیل قرار گرفتن در ناحیه لبخند، بیشتر جنبه زیبایی دارد. | از نظر ظاهری کمتر دیده می‌شود و بیشتر عملکرد جویدن را مختل می‌کند. |
| علائم | تغییر ظاهر، لب‌پریدگی، زبری لبه دندان | درد هنگام جویدن، گیر کردن غذا یا احساس ناهمواری |
| روش ترمیم | در بسیاری از موارد با افزودن کامپوزیت قابل ترمیم است. | بسته به شدت آسیب، نیاز به تعویض کامل ترمیم است. |
| راه‌های پیشگیری | پرهیز از شکستن اجسام سخت با دندان و محافظت در برابر ضربه | اجتناب از جویدن غذاهای بسیار سفت و درمان دندان‌قروچه با نایت گارد |
روش های ترمیم کامپوزیت شکسته
خوشبختانه شکستن کامپوزیت دندان همیشه به معنای تعویض کامل آن نیست، دندانپزشک خوب برای کامپوزیت دندان با بررسی میزان آسیب، محل شکستگی و وضعیت دندان، مناسب ترین روش ترمیم را انتخاب می‌کند تا عملکرد و زیبایی دندان حفظ شود.
ترمیم موضعی کامپوزیت
اگر شکستگی جزئی باشد و تنها بخشی از کامپوزیت لب پر یا ترک خورده باشد، نیازی به تعویض کامل نیست، در این روش، دندانپزشک سطح کامپوزیت را آماده کرده و مواد جدید را به قسمت آسیب دیده اضافه می‌کند و این روش سریع، کم‌هزینه و در صورت سالم بودن بخش عمده کامپوزیت، نتایج بسیار خوبی به همراه دارد.
پولیش و اصلاح سطح کامپوزیت
گاهی شکستگی به صورت لب پریدگی بسیار کوچک یا ایجاد زبری در لبه‌های کامپوزیت است، در این شرایط، دندانپزشک با پولیش و فرم دهی مجدد، سطح کامپوزیت را صاف و یکنواخت می‌کند و این روش علاوه بر بهبود ظاهر دندان، از تجمع پلاک و تحریک بافت های دهان نیز جلوگیری می‌کند.
تعویض بخشی از کامپوزیت
اگر آسیب گسترده تر باشد اما همه ترمیم دچار مشکل نشده باشد، تنها قسمت آسیب دیده برداشته شده و با کامپوزیت جدید جایگزین می‌شود، این روش باعث حفظ بخش سالم ترمیم شده و در عین حال استحکام و زیبایی دندان را بازمی‌گرداند.
تعویض کامل کامپوزیت
در مواردی که شکستگی شدید باشد، کامپوزیت چندین ترک داشته باشد یا اتصال آن به دندان از بین رفته باشد، بهترین راهکار تعویض کامل کامپوزیت است، در این روش، مواد قدیمی به طور کامل برداشته شده و پس از آماده سازی دندان، کامپوزیت جدید با رعایت اصول باندینگ روی دندان قرار می‌گیرد تا دوام و زیبایی مطلوب ایجاد شود.
ترمیم همراه با درمان دندان
اگر شکستگی کامپوزیت باعث آسیب به دندان اصلی، پوسیدگی یا ترک در ساختار دندان شده باشد، ابتدا باید مشکل دندان درمان شود و ممکن است نیاز به درمان پوسیدگی، ترمیم عصب یا حتی درمان ریشه باشد و پس از آن کامپوزیت جدید روی دندان قرار گیرد تا نتیجه درمان ماندگار باشد.
استفاده از روکش در موارد خاص
اگر بخش زیادی از دندان از بین رفته باشد یا شکستگی های مکرر کامپوزیت رخ دهد، دندانپزشک به جای ترمیم مجدد، استفاده از روکش دندان را پیشنهاد می‌کند، روکش مقاومت بیشتری در برابر فشارهای جویدن دارد و از دندان در برابر آسیب های بعدی محافظت می‌کند.
راهکارهای جلوگیری از شکستگی کامپوزیت دندان
جهت جلوگیری از شکستن کامپوزیت دندان راهکارهایی وجود دارد که در ادامه این روش را معرفی خواهیم کرد:
مراجعه به دندانپزشک با تجربه‌ی کافی
اولین قدم جهت جلوگیری از شکستگی کامپوزیت دندان مراجعه به یک دندانپزشک متخصص است که تجربه‌ی کاری کافی در زمینه‌ی کامپوزیت دندان داشته باشد، برخی مواقع با مراجعه به دندانپزشکی که هزینه‌ی کمتری دریافت می‌نماید علاوه بر آسیب جدی به دندان‌های شما موجب شکستگی و مشکلات دیگر پس از کامپوزیت می‌شود و بیماران مجبور به صرف هزینه و زمان بیشتر برای ترمیم کامپوزیت اولیه هستند.
علاوه بر کیفیت موادی که در یک کلینیک معتبر به کار برده می‌شود، تخصص و تجربه‌ی دندانپزشک منجر به افزایش عمر کامپوزیت‌های دندان می‌شود.
مراجعه منظم به دندانپزشک
پس از کامپوزیت دندان‌ها حداقل سالی دو بار جهت معاینه و بررسی باید به مطب دندانپزشک خود مراجعه نمائید و در طی این معاینات، بررسی و جرم گیری های لازم انجام خواهد شد و هرگونه پوسیدگی دندان که به کامپوزیت‌ها آسیب وارد نماید در مرحله‌ی اول شناسایی می‌شود.
مراقبت از کامپوزیت‌ها
علاوه بر تجربه و تخصص بهترین دندانپزشک زیبایی و مراجعات منظم جهت معاینه لازم است نکات مراقبتی از کامپوزیت‌ها را به خوبی رعایت نمائید، برخی از دستورالعمل‌ها مراقبت از دندان‌های کامپوزیت شده عبارتند از:
- از خوردن هرگونه غذای سفت مانند آب نبات و یخ خودداری نمائيد.
- از جویدن اجسام سفت خودداری نمائيد (به عنوان مثال برخی از افراد عادت به جویدن مداد دارند)
- اگر مبتلا به دندان قروچه هستید از محافظ‌های دندانی در هنگام خوابیدن استفاده نمائید.
- پس از هر وعده‌ی غذایی از مسواک و نخ دندان استفاده نمائید.
- در صورتی که مبتلا به بیماری‌ها لثه هستید از مسواک‌های نرم استفاده نمائید.
در انتها به یاد داشته باشید با اینکه کامپوزیت‌ها از مواد مقاومی ساخته شده‌اند اما استحکام مینای دندان‌های طبیعی شما را ندارند بنابراین جهت افزایش طول عمر کامپوزیت لازم است مراقبتهای بیشتری را نسبت به دندان‌های طبیعی خود داشته باشید.
هزینه ترمیم یا تعویض کامپوزیت شکسته چقدر است؟
هزینه ترمیم یا تعویض کامپوزیت شکسته به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی‌توان مبلغ ثابتی برای آن تعیین کرد، میزان شکستگی، تعداد دندان های آسیب دیده، محل قرارگیری دندان، کیفیت مواد کامپوزیتی، مهارت دندانپزشک و موقعیت جغرافیایی کلینیک از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر هزینه هستند و اگر آسیب جزئی باشد، با ترمیم موضعی و افزودن کامپوزیت جدید مشکل برطرف می‌شود که هزینه کمتری نسبت به تعویض کامل دارد، اما در صورت شکستگی گسترده، جدا شدن کامل کامپوزیت یا آسیب به دندان اصلی، نیاز به تعویض کامل ترمیم یا حتی درمان های تکمیلی مانند درمان پوسیدگی یا عصب کشی است که هزینه نهایی را افزایش می‌دهد، برای اطلاع از هزینه دقیق، معاینه توسط دندانپزشک ضروری است.
سوالات متداول
خیر، همیشه نیازی به تعویض کامپوزیت نیست، اگر شکستگی یا لب پریدگی جزئی باشد، با ترمیم موضعی برطرف می‌شود، اما در آسیب های شدید یا جدا شدن کامل کامپوزیت، تعویض آن ضروری خواهد بود.
بله، اگر شکستگی کامپوزیت به موقع ترمیم نشود، دندان اصلی در معرض پوسیدگی، ترک، حساسیت یا آسیب بیشتر قرار می‌گیرد و مراجعه سریع به دندانپزشک از این مشکلات پیشگیری می‌کند.
در نهایت…
همانطور که در این مقاله ذکر کردیم، در صورتی که افراد از کامپوزیت های خود به درستی مراقبت نکنند یا این کار توسط دندانپزشکی بی تجربه انجام شود، امکان شکستن کامپوزیت ها وجود خواهد داشت و اگر با این مورد مواجه شدید باید در اسرع وقت به بهترین دندانپزشک زیبایی جهت ترمیم آن ها مراجعه کنید تا اقدامات لازم صورت بگیرد و از وارد شدن آسیب به دندان های طبیعی نیز جلوگیری شود.
مسیر یابی با Waze