ورم بعد از ایمپلنت طبیعی است؟ تا چند روز ادامه دارد؟
ورم بعد از ایمپلنت دندان یکی از شایع ترین نگرانی های افرادی است که قصد انجام این درمان را دارند؛ تورمی که اگرچه طبیعی است، اما گاهی آن قدر آزاردهنده می‌شود که فرد را نگران می‌کند که مشکلی پیش آمده یا روند بهبودی طبیعی است؟ چرا بعضی افراد ورم بیشتری تجربه می‌کنند و چطور باید آن را کنترل کرد؟
در واقع، ورم بخشی از واکنش طبیعی بدن به جراحی است و طی ۲۴ تا ۷۲ ساعت به اوج می‌رسد و عواملی مثل تکنیک جراحی، وضعیت لثه و استخوان، مراقبت های پس از عمل و حتی سبک زندگی، شدت آن را تعیین می‌کنند، شناخت دلایل و روش های کاهش ورم روند بهبودی را هم راحت تر و هم سریع تر می‌کند.
علت ورم بعد از ایمپلنت
علت ورم بعد از ایمپلنت به چند عامل اصلی برمی‌گردد و تقریبا همیشه یک واکنش طبیعی بدن به جراحی است:
واکنش طبیعی بدن به جراحی
وقتی برای کاشت ایمپلنت بافت لثه برش می‌خورد و پایه داخل استخوان قرار می‌گیرد، بدن این فرایند را به عنوان یک آسیب کنترل شده تشخیص می‌دهد و برای ترمیم سریع‌تر، جریان خون به ناحیه افزایش می‌یابد و سلول های ایمنی در محل تجمع می‌کنند و همین تجمع مایعات و گلبول های سفید باعث ایجاد التهاب و ورم می‌شود، این حالت طبیعی است، بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت به اوج می‌رسد و سپس رو به کاهش می‌رود.
دستکاری بافت و استخوان
هرچه جراحی پیچیده تر باشد، تحریک بافت ها بیشتر و میزان ورم شدیدتر خواهد بود، اگر هنگام کاشت ایمپلنت نیاز به پیوند استخوان برای ایمپلنت، لیفت سینوس یا برش های عمیق‌تر باشد، بافت نرم و استخوان تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرند، این فرآیند التهاب بیشتری ایجاد می‌کند و جراحی های طولانی هم ورم را افزایش می‌دهند، چون مدت زمان دستکاری بافت‌ها بیشتر است و ورم ناشی از این مورد طبیعی و قابل کنترل با مراقبت درست است.
واکنش بدن
بدن هر فرد واکنش متفاوتی به جراحی نشان می‌دهد، برخی افراد سیستم ایمنی حساس تر یا بافت‌ه ای نرم تری دارند که سریع‌تر دچار التهاب می‌شوند و حتی ضخامت لثه، کیفیت استخوان، سن، سابقه بیماری ها و میزان خون رسانی ناحیه شدت ورم را تعیین می کند، ژنتیک هم نقش مهمی دارد؛ این تفاوت ها طبیعی است و به معنی مشکل پزشکی نیست.
عدم رعایت مراقبت های پس از جراحی
اگر توصیه های بعد از ایمپلنت رعایت نشود، ورم بیشتر و حتی دردناک تر می‌شود، استفاده نکردن از کمپرس سرد در ساعات اولیه، فعالیت بدنی زودهنگام، خم شدن زیاد سر، مصرف غذای داغ یا سفت و حتی سیگار کشیدن جریان خون ناحیه را افزایش داده و ورم را تشدید می‌کند، خوابیدن اشتباه یا دراز کشیدن کامل نیز باعث تجمع مایعات در محل جراحی می‌شود، رعایت دقیق مراقبت ها نقش اصلی در کنترل شدت ورم دارد.
نشانه های ورم بعد از ایمپلنت
علائم ورم بعد از ایمپلنت در همه‌ی افراد یکسان نیست و به طور کلی نشانه های متداولی که اغلب بیماران با آن روبرو می‌شوند عبارت است از:
تورم در ناحیه جراحی
بعد از کاشت ایمپلنت، لثه و حتی گونه در سمت جراحی به طور قابل‌توجهی متورم می‌شود، این تورم به دلیل واکنش طبیعی بدن به دستکاری بافت و تجمع مایعات در محل ایجاد می‌شود، از چند ساعت پس از عمل شروع شده و بین ۲۴ تا ۷۲ ساعت به اوج خود می‌رسد و در برخی افراد، مخصوصا اگر جراحی گسترده‌تر باشد، تورم به اطراف چشم یا لب هم کشیده می‌شود و این حالت طبیعی است و با گذشت چند روز به تدریج کاهش می‌یابد.
قرمزی و حساسیت
قرمزی پوست بعد از ایمپلنت نتیجه طبیعی التهاب اولیه در ناحیه جراحی است و زمانی که بافت های لثه و اطراف آن دستکاری می‌شوند، جریان خون در محل افزایش می‌یابد تا فرآیند ترمیم سریع‌تر انجام شود و این افزایش خون رسانی باعث می‌شود پوست یا لثه کمی قرمزتر از حالت معمول نشان داده شود، قرمزی خفیف طی چند روز کاهش پیدا می‌کند.
درد
ورم همیشه با درجه‌ای از درد همراه است؛ زیرا بافت های متورم به اعصاب اطراف فشار وارد می‌کنند و این درد اغلب خفیف تا متوسط است و با مسکن هایی مثل ایبوپروفن به راحتی کنترل می‌شود، درد هنگام جویدن، لمس لثه یا حتی باز و بسته کردن دهان بیشتر احساس می‌شود و در ۲ تا ۴ روز اول شدت بیشتری دارد و هم زمان با فروکش کردن ورم کاهش پیدا می‌کند، اگر درد شدید، مداوم یا رو به افزایش باشد، غیرطبیعی است.
سفتی یا احساس فشار
احساس فشار یا سنگینی در ناحیه جراحی از نشانه های رایج ورم است، وقتی بافت ها متورم می‌شوند، فضای بیشتری اشغال کرده و باعث ایجاد حس پری یا کشیدگی در لثه می‌شوند، این احساس هنگام لمس، غذا خوردن یا حتی در حالت استراحت قابل توجه است و این علامت بیشتر در روزهای اول دیده می‌شود و هم زمان با کاهش ورم، شدت آن هم کمتر می‌شود، اگر حس فشار بیش از حد طبیعی باشد یا هر روز بدتر شود، باید بررسی شود.
گرم شدن خفیف ناحیه جراحی
افزایش جریان خون در محل جراحی که بخشی از واکنش طبیعی بدن برای ترمیم بافت است، باعث می‌شود ناحیه متورم کمی گرم تر از سایر قسمت های صورت باشد و این گرمی خفیف کاملا طبیعی است و با لمس قابل تشخیص است، اما اگر گرمی ناحیه همراه با تب، لرز یا درد شدید باشد، احتمال عفونت وجود دارد و تفاوت مهم این است که گرمی طبیعی محدود و ملایم است، نه گسترده و دردناک.
کبودی
کبودی یکی از علائم فرعی ورم است که به دلیل خون زیر پوست یا بافت لثه ایجاد می‌شود و ۲ تا ۳ روز بعد از جراحی ظاهر شده و به رنگ زرد، آبی یا بنفش دیده می‌شود، کبودی اغلب بدون درد است و در نواحی اطراف چشم، گونه یا لب مشاهده می‌شود، مخصوصا اگر جراحی طولانی یا همراه با پیوند استخوان بوده باشد و این تغییر رنگ طبیعی است و طی یک هفته تا ۱۰ روز به تدریج محو می‌شود.
مدت زمان بهبود ورم بعد از یمپلنت
میزان بروز ورم طی روز اول، دوم و سوم پس از ایمپلنت به مرور افزایش پیدا می‌کند و در روز سوم میزان ورم در شدیدترین حالت خود قرار دارد اما بعد از روز سوم به تدریج کاهش می‌یابد، ورم در طی هفته‌ی اول پس از ایمپلنت یکی از عوارض طبیعی بعد از ایمپلنت بوده اما در صورتی که مدت بیشتری طول بکشد و یا شدت آن چشمگیر باشد، لازم است توسط جراح تحت معاینه قرار بگیرید.
در برخی موارد ورم پس از ایمپلنت نشانه‌ی عفونت بعد از جراحی و یا آلرژی نسبت به مواد به کار رفته در ایمپلنت است، به همین دلیل اگر حس می‌کنید میزان ورم بیش از حد است حتما باید توسط جراح معاینه شوید تا درمان مناسب در اولین فرصت انجام شود.
روش های کاهش ورم بعد از ایمپلنت
هیچ روشی برای درمان کامل ورم بعد از ایمپلنت وجود ندارد اما روش هایی وجود دارد که برای کاهش میزان تورم مفید واقع می‌شوند، در ادامه به برخی از روش های کاهش ورم بعد از ایمپلنت اشاره می‌نماییم:
مصرف دارو
داروهای ضدالتهاب تجویز شده توسط پزش مثل ایبوپروفن یا ناپروکسن نقش مهمی در کاهش التهاب و کنترل ورم دارند، این داروها با مهار مواد شیمیایی التهابی در بدن، شدت ورم را کم می‌کنند و درد را نیز کاهش می‌دهند و مهم این است که داروها را طبق نسخه و در زمان های منظم مصرف کنید تا اثر مداوم داشته باشند، مصرف خودسرانه یا قطع ناگهانی دارو روند بهبودی را مختل کرده و تورم را طولانی‌تر می‌کند.
کمپرس یخ
کمپرس سرد مؤثرترین روش کنترل ورم در ۲۴ ساعت اول است و سرما باعث تنگ شدن رگ های خونی و کاهش جریان خون در ناحیه جراحی می‌شود و اجازه نمی‌دهد التهاب به اوج برسد و بهتر است کمپرس را به صورت متناوب استفاده کنید؛ ۱۵ دقیقه روی گونه و ۱۵ دقیقه استراحت، یخ را مستقیم روی پوست نگذارید تا باعث آسیب یا سوختگی سرد نشود و این روش تا حد زیادی شدت تورم و حتی درد را کاهش می‌دهد.
بالا نگه داشتن سر هنگام خواب
وقتی سر هنگام خواب هم سطح بدن یا پایین باشد، مایعات در صورت جمع می‌شوند و تورم بیشتر می‌شود، برای همین توصیه می‌شود در ۲ تا ۳ شب اول با دو بالش بخوابید تا زاویه سر حدود ۳۰ درجه بالاتر باشد، این کار باعث تخلیه بهتر مایعات لنفی و کاهش التهاب می‌شود و حتی هنگام تماشای تلویزیون یا استراحت نیز بهتر است سر کمی بالاتر باشد، رعایت همین نکته ساده روند کاهش ورم را سریع‌تر می‌کند.
استراحت کامل
به تمام بیماران توصیه می‌شود برای چند روز به طور کامل استراحت کنید، استراحت در فرآیند بهبود زخم‌ها و کاهش تورم موثر است و همچنین هنگام خوابیدن سر خود را کمی بالاتر قرار دهید تا شدت ورم بعد از ایمپلنت کاهش پیدا کند.
اجتناب از فعالیت سنگین
فعالیت های بدنی مثل ورزش، راه رفتن سریع، بلند کردن اجسام سنگین یا حتی خم شدن زیاد باعث افزایش ضربان قلب و جریان خون می‌شود و این موضوع تورم را تشدید می‌کند و در ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول باید فقط استراحت سبک داشته باشید، حتی کارهای ساده‌ای مثل بالا رفتن از پله یا خانه تکانی فشار اضافی ایجاد می‌کند و با کاهش فعالیت، التهاب کنترل می‌شود و بافت‌ها فرصت بهبودی بهتر پیدا می‌کنند.
پرهیز از غذای داغ و سفت
غذاهای داغ حرارت ناحیه را افزایش داده و باعث گشاد شدن رگ ها می‌شوند، در نتیجه ورم تشدید می‌شود، غذاهای سفت و جویدنی نیز به محل جراحی فشار وارد می‌کنند و التهاب را بیشتر می‌کنند و بهتر است در چند روز اول غذاهای نرم، خنک یا ولرم مصرف کنید و جویدن را از سمت مقابل انجام دهید، این کار علاوه بر جلوگیری از افزایش تورم، احتمال آسیب به بخیه یا خونریزی را نیز کاهش می‌دهد.
پرهیز از سیگار و قلیان
مصرف دخانیات یکی از مهم ترین عوامل افزایش التهاب و طولانی شدن ورم است، نیکوتین باعث تنگ شدن رگ ها و کاهش اکسیژن رسانی به بافت های لثه می‌شود، در نتیجه روند ترمیم کند شده و تورم بیشتر دوام می‌آورد و همچنین دخانیات خطر عفونت را بالا می‌برد، توصیه می‌شود حداقل ۷۲ ساعت قبل و بعد از عمل از مصرف سیگار، قلیان و محصولات مشابه خودداری کنید تا بهبود سریع‌تر و ایمن‌تری داشته باشید.
رعایت بهداشت دهان
بهداشت مناسب دهان مانع تجمع باکتری‌ها و بروز عفونت می‌شود؛ عفونت هم یکی از دلایل تشدید تورم است، از روز دوم دهان را با سرم نمکی یا محلول شست و شوی تجویز شده به آرامی بشویید و هنگام مسواک زدن باید مراقب باشید که به ناحیه جراحی یا بخیه‌ها فشار وارد نشود، تمیز نگه داشتن محیط دهان کمک می‌کند التهاب کمتر شود و روند بهبودی سریع‌تر پیش برود.
مصرف مایعات کافی
نوشیدن آب کافی باعث بهبود گردش خون و خروج سریع‌تر مایعات اضافی از بافت های متورم می‌شود، همچنین بدن برای ترمیم بافت‌ها به رطوبت کافی نیاز دارد و تنها نکته مهم این است که از نی استفاده نکنید، چون مکیدن فشار منفی ایجاد کرده و روند ترمیم را مختل می‌کند و نوشیدن مایعات سالم مثل آب یا آبمیوه‌های طبیعی به کاهش ورم و احساس سنگینی کمک زیادی می‌کند.
چه زمانی ورم نگران کننده است؟
ورم بعد از ایمپلنت طبیعی است، اما در برخی شرایط نشانه مشکل یا عفونت محسوب می‌شود و به طور کلی، ورم نگران کننده است اگر:
- افزایش ورم بعد از روز سوم تا پنجم رخ دهد، به جای کاهش تدریجی.
- همراه با درد شدید، ضربان دار یا مداوم باشد که با مسکن کنترل نمی‌شود.
- تب یا لرز به صورت همزمان وجود داشته باشد.
- در ناحیه جراحی ترشح چرکی، بوی بد یا طعم نامطبوع مشاهده شود.
- قرمزی شدید در لثه یا پوست اطراف دیده شود.
نکته: در چنین شرایطی باید فورا به بهترین دندانپزشک ایمپلنت در تهران مراجعه کرد تا از آسیب به ایمپلنت یا عفونت جدی جلوگیری شود.
سوالات متداول ورم بعد از ایمپلنت
در صورتی که همراه ورم با علائمی مانند درد شدید، تب و ناراحتی مواجه شدید و همچنین در مواقعی که به مرور زمان میزان ورم کاهش پیدا نکرد برای بررسی‌های بیشتر باید با جراح خود تماس بگیرید.
پاسخ به این سوال کمی پیچیده است و ورم بعد از ایمپلنت دندان نشانه‌ای از روند بهبود است اما در صورتی که میزان تورم بعد از هفته‌ی اول التیام نیابد و شدت آن افزایش پیدا کند نشانه‌ای از عفونت است و باید به سرعت تحت بررسی و درمان قرار بگیرد.
در نهایت…
ورم بعد از ایمپلنت یک واکنش طبیعی بدن به جراحی است و طی چند روز اول به اوج می‌رسد و سپس کاهش می‌یابد و با رعایت اصولی مثل کمپرس سرد، استراحت کافی، مصرف صحیح داروها، پرهیز از دخانیات و حفظ بهداشت دهان شدت ورم را به طور قابل توجهی کم کرد، شناخت تفاوت بین ورم طبیعی و نشانه های هشداردهنده نیز مهم است تا در صورت بروز درد شدید، تب یا افزایش تورم، مراجعه به دندان پزشک به‌م وقع انجام شود.
مسیر یابی با Waze